Dick en Daniël Geloven het Wel

Met influencer Laurentine Van Landeghem en Siny Oosterhoff, abortus- en miskraamcoach in Rotterdam. Hoe je ook over abortus denkt, in iedere kerk zitten vrouwen die er een hebben meegemaakt. Daar zijn vriend en vijand het over eens. Deze aflevering gaat niet over of abortus goed is of niet, maar over hoe je deze vrouwen helpt. Laurentine raakte acht jaar geleden zwanger na een dronken avond. Ze ging naar een abortuskliniek en deed vervolgens hard haar best om weg te duwen wat ze daar had meegemaakt. Siny spreekt vrouwen die dertig jaar zwegen over hun keuze. Mensen vinden het namelijk dom dat je ongewenst zwanger raakt, wreed dat je de zwangerschap afbrak en onbegrijpelijk dat je daar vervolgens verdriet over kunt hebben. Laurentine is met haar ervaring het gezicht van de Week van het Leven. Abortus is moord, vindt ze sinds haar bekering. Siny vraagt het oordeel over vrouwen op te schorten, en te luisteren. De gasten zijn het deze aflevering over lang niet alles eens. Maar wel dat er veel beter gezorgd kan…

Geloven in een betere wereld. Een podcast van Prisma en ND Zakelijk, exclusief voor het Nederlands Dagblad. "Het geld komt toch nooit goed terecht." "Ze worden alleen maar afhankelijk." "Waarom verdienen directeuren zoveel?" Marien Korterink legt de bekendste mythes over ontwikkelingshulp op tafel bij Simone Schoemaker van Red een Kind en KlaasJan Baas van ZOA. Over corrupte regimes, de strijkstok, projecten die mislukken, een kippenboerderij in Oeganda en hoe je de moed houdt als het nooit lijkt op te houden. Meer weten? redeenkind.nl | zoa.nl | prismaweb.org Deze podcast valt buiten de verantwoordelijkheid van de hoofdredactie van het Nederlands Dagblad. Abonneer je en deel deze aflevering als je hem de moeite waard vindt. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met oudtestamenticus Robin ten Hoopen (PThU) en theoloog Martine Oldhoff (TU Utrecht). November is de maand waarin veel mensen hun overledenen gedenken. Wat hopen christenen eigenlijk over 'na de dood'? Gaat je ziel naar de hemel – en hoe lang duurt ‘eeuwig’ dan? Dick en Daniël hebben twee echte wetenschappers aan tafel. Robin promoveerde op onsterfelijkheid in de Bijbel, Martine op de ziel. Maar hoeveel theoloog ze ook zijn, allebei dienden ze jarenlang een gemeente - en dat verandert alles, vertellen ze. Aan een sterfbed is ‘Zie ik mijn geliefde weer?’ geen theologische, maar een pastorale vraag. Robin antwoordt dan: ik denk het wel, maar weten doen we het niet. Martine zoekt juist voorzichtig het gesprek over waar je verlangen eigenlijk naar uitgaat: naar moeder, of naar Christus? Ze wijst op 1 Tessalonicenzen 5: of we nu leven of gestorven zijn, we leven met Hem. Allebei waarschuwen ze dat een groot geloof het verdriet ook kan wegdrukken – Robin maakte zo'n gelovig sterfbed mee dat de partner van de…

Geloven in een betere wereld. Een podcast van Prisma en ND Zakelijk, exclusief voor het Nederlands Dagblad. Waarom zou je belastinggeld uitgeven aan problemen ver weg, terwijl er in Nederland ook zoveel speelt? Marien Korterink gaat in gesprek met Jochem Duinhof van Dorcas en Rina Molenaar van Woord en Daad. Over lobbyen in Den Haag, de kloof tussen politiek en samenleving, wat er gebeurt als Nederland zich terugtrekt en waarom je kopje koffie je al verbindt met de rest van de wereld. Meer weten? dorcas.nl | woordendaad.nl | prismaweb.org Deze podcast valt buiten de verantwoordelijkheid van de hoofdredactie van het Nederlands Dagblad. Abonneer je en deel deze aflevering als je hem de moeite waard vindt. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met pleegmoeder Merith Koedood en Mariël Borger, van de christelijke jeugdzorgorganisatie Timon. Zo’n twee derde van de pleegouders in Nederland is christen, bleek eerder uit onderzoek van het Nederlands Dagblad. De kinderen die bij hen komen wonen, groeien lang niet altijd op met geloof. Neem je een pleegkind dan mee naar de kerk? Bid je samen voor het slapengaan? En wat gaat te ver? Woensdag begint de Week van de Pleegzorg. Merith en haar man hadden een adoptietraject achter de rug dat was stukgelopen. Midden in de coronatijd kregen ze met spoed twee zusjes in huis: de jongste was negen maanden, de oudste bijna vier. Merith vertelt dat ze zich eerst niet aan de meisjes durfde te hechten. Daarna werden zij en haar man voor de meisjes gewoon papa en mama. De rechter besliste in eerste instantie dat de zusjes tot hun achttiende zouden blijven. Hun moeder ging in hoger beroep en kreeg gelijk: de meiden moesten terug. Op de ochtend dat Merith haar pleegdochters thuis moest brengen, zette ze hen op het…

Geloven in een betere wereld. Een podcast van Prisma en ND Zakelijk, exclusief voor het Nederlands Dagblad. Een niet-gelovige kan net zo goed een voedselpakket uitdelen als een christen. Wat voegt geloof dan eigenlijk toe? Marien Korterink gaat in gesprek met Guido de Vries van Tearfund en Beppie Wessels van Verre Naasten. Over de lokale kerk als hulpverlener, maaltijden in de Schilderswijk, helpen zonder voorwaarden en de vraag waar God is in een vluchtelingenkamp in Darfur. Meer weten? tearfund.nl | verrenaasten.nl | prismaweb.org Deze podcast valt buiten de verantwoordelijkheid van de hoofdredactie van het Nederlands Dagblad. Abonneer je en deel deze aflevering als je hem de moeite waard vindt. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met zangeres Eva Simons en Martijn Rutgers, voorganger van Mozaiek071 in Leiden. Ze had een wereldhit met This Is Love, stond in het voorprogramma van Beyoncé en zat in de jury van Idols. Vorige maand liet Eva zich dopen in een onstuimige Noordzee. Samen met 38 anderen, op het strand bij Katwijk. Hoe kwam een popster met honderden miljoenen views op Youtube ertoe voor het christelijk geloof te kiezen? Ze is de enige niet; veel voetballers, influencers en andere artiesten gingen haat al voor. En is het niet lastig: als BN'er je weg in het geloof vinden? Een tijdlang stelde Eva haar doop uit. Niet uit twijfel aan God, maar uit angst om alles kwijt te raken wat ze had opgebouwd: hits, geld, haar 'koninkrijkje'. ‘Ik dacht: dat geloof is geen goede deal.’ Martijn ziet vaker dat mensen er tegenop zien de stap te zetten. Zo denken nieuwkomers én ervaren christenen vaak dat de doop een soort eindexamen is, in plaats een startpunt. Dick en Daniël vragen door over wat het betekent om gelovig te zijn mét camera’s…

Geloven in een betere wereld. Een podcast van Prisma en ND Zakelijk, exclusief voor het Nederlands Dagblad. De eenzame buurman, een gezin in Oekraïne, een kind in Moldavië: je kunt niet iedereen helpen. Waar begint jouw verantwoordelijkheid, en waar houdt die op? Marien Korterink gaat in gesprek met Gerben Heldoorn van Kom over en help en Menno Zetzema van Hulp Oost-Europa. Over de barmhartige Samaritaan, grenzen stellen, busjes die naar het front rijden en de vraag die Jezus eigenlijk stelt: voor wie mag jij een naaste worden? Meer weten? komoverenhelp.nl | hulpoosteuropa.nl | prismaweb.org Deze podcast valt buiten de verantwoordelijkheid van de hoofdredactie van het Nederlands Dagblad. Abonneer je en deel deze aflevering als je hem de moeite waard vindt. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met Gerjanne van Lagen, docent Nederlands op een reformatorische school en podcastmaker van Christine en Gerjanne weten het (ook niet), en ds. Pieter (C.P.) de Boer, christelijk gereformeerd predikant in Renswoude en auteur van Kleren maken de m/v. Op reformatorische scholen dragen meisjes een rok. Geen dominee zal zeggen dat het geloof daarmee staat of valt. Tegelijk is het een van de piketpaaltjes van de reformatorische wereld geworden. Terwijl schoolleiders, docenten en meiden zelf óók de nadelen zien: nagefloten worden onderweg, of zelfs door jongens gefotografeerd worden bij het schoolhek. Waarom is een gesprek hierover zo moeilijk geworden? Gerjanne draagt zelf altijd een rok – 'het reformatorische zit in mijn DNA'. Toch laat ze haar oudste dochter een broek dragen. 'We stellen iets op basis van vage bijbelteksten boven de eerbaarheid van de vrouw.' Pieter wil af van het beroep op Deuteronomium 22:5 – dat vers over 'vrouwen mogen geen mannenkleding dragen' gaat over heidense feesten en wordt volgens…

Geloven in een betere wereld. Een podcast van Prisma en ND Zakelijk, exclusief voor het Nederlands Dagblad. Wat doe je nu eigenlijk, en maakt het echt iets uit? Marien Korterink gaat in gesprek met Nolan Roffelsen van World Vision en Johan Heuver van Mercy Ships. Over kinderen die opgroeien zonder genoeg te eten, een ziekenhuis op een schip en de vraag waarom zij elke dag weer opstaan om het te doen. Meer weten? worldvision.nl | mercyships.nl | prismaweb.org Deze podcast valt buiten de verantwoordelijkheid van de hoofdredactie van het Nederlands Dagblad. Abonneer je en deel deze aflevering als je hem de moeite waard vindt. See omnystudio.com/listener for privacy information.

Met theoloog Raymond Hausoul en dominee Bettie Woord. Zondag is het Dierendag. Hoog tijd voor een antwoord op de vraag die Dick van zijn vrouw mee naar huis moet nemen: komt de hond Bobbie in de hemel? En klopt het eigenlijk wel, dat christelijke idee dat dieren geen ziel hebben? Raymond Hausoul, gemeentepredikant in Vlaanderen en verbonden aan de Evangelische Theologische Faculteit in Leuven, schreef het boek Gods toekomst voor dieren – een uitloper van zijn promotieonderzoek naar de nieuwe hemel en de nieuwe aarde. Zelf heeft hij geen hond of kat, maar vier vissen in de vijver. Zijn redenering: als God het werk van zijn handen niet laat varen, is een nieuwe aarde met alleen mensen erop geen verlossing maar verlies. Zullen daar ook muggen zijn? Luther kreeg die vraag ook al van zijn zoon. Bettie Woord is predikant in Laren (Gelderland) en blind. Ze heeft haar vierde geleidehond Izby meegenomen. Die gaat ook mee naar de kerk. Op de preekstoel staat dan niet alleen een glaasje water maar ook een snoepje voor…

Met dominee Willem Visscher, predikant van de Gereformeerde Gemeente in Amersfoort, en dominee Jacco Overeem, medewerker Kerk & Israël van de Protestantse Kerk. Volgende week zondag is het Israëlzondag, na de oorlog bedacht door de hervormde synode uit schuld en schaamte over de Holocaust. Maar inmiddels gaat het in de kerken vooral over Gaza, 7 oktober – en over de vraag wie je eigenlijk bedoelt als je 'Israël' zegt. Jacco krijgt er mailtjes over van dominees en kerkleden uit het hele land. Hoe kijken ze in de reformatorische wereld eigenlijk naar Israël? Is de vervangingstheologie (de kerk in plaats van Israël) verdwenen? En wat kwam er voor theologie voor in de plaats? Noem je Israël Gods volk, of mag je dat niet zo zeggen sinds ze Christus als de Messias verwierp? Scherp wordt het gesprek bij de vraag of christenen zending moeten bedrijven onder Joden. Willem vindt het een plicht. 'We mogen Joden het belangrijkste niet onthouden.' De Protestantse Kerk kiest juist voor het gesprek, legt Jacco uit. Paulus…

Met luitenant-generaal b.d. Mart de Kruif en krijgsmachtpredikant Martijn Barth. Veel christelijke jongens en meisjes dienen in het leger. In de kerk gaat het er intussen bijna nooit over dat Europa zich voorbereidt op oorlog. Kun je Jezus volgen en de wapens opnemen? Mart voerde het bevel over 25.000 militairen in Zuid-Afghanistan, en zag 300 manschappen sneuvelen. 'Oorlog gun je zelfs je grootste vijand niet.' Hij bidt en bezoekt kerkdiensten, maar met de kerk brak hij in de jaren tachtig toen een dominee preekte dat je geen goed christen kunt zijn in de krijgsmacht. Dominee Martijn werd uitgezonden naar Afghanistan en Polen. Op missie houdt hij bezinningsdiensten waar alle rangen wegvallen. Dick en Daniël praten met hen over het gelijk van het pacifisme, wanneer oorlog gerechtvaardigd is en bidden voor je vijanden – en wat de kerk deze Vredesweek zou moeten doen. 'Er is geen tegenstelling tussen de militair die zijn land dient en de mens die demonstreert voor vrede.' See omnystudio.com/listener for…

Met Carin Slotboom-Meijers (CHE) en Arco den Heijer (Theologische Universiteit Utrecht). Moslims geloven dat de Koran rechtstreeks uit de hemel is neergedaald. Veel christenen kijken stiekem net zo naar de Bijbel. Maar zo is het niet gegaan: de Bijbel kwam eeuwenlang, stukje bij beetje door mensenhanden tot stand. En er kwam ook een heleboel níét in. Er waren tientallen evangeliën, waarvan er maar vier het Nieuwe Testament haalden; protestanten kennen 66 bijbelboeken, katholieken 73 en de Ethiopische Kerk heeft er meer dan tachtig. Hoe kun je dan blijven geloven dat dit boek van God komt? Carin kan zich goed voorstellen dat het spannend is: wat gebeurt er als je de Bijbel tot op het bot ontleedt, zoals zij dat zelf bij haar studie Nederlands met elke tekst deed? Ze raakte haar geloof niet kwijt - het werd juist rijker. Toch ziet ze haar eerstejaars nog altijd schrikken als ze ontdekken hoeveel menselijke keuzes er kwamen kijken bij het ontstaan van de Bijbel. Arco ging theologie studeren om antwoorden te…

Met kerkhistoricus George Harinck (68), rector magnificus van de Theologische Universiteit Utrecht. Jodenhaat, dat is toch iets van extreemrechts of van moslims? Een beetje christen houdt juist van Israël en het Joodse volk. Maar wie iets beter kijkt, ontdekt dat een negatieve kijk op Joden diep ingebakken zit in het christelijk geloof zelf. George neemt Dick en Daniël mee langs de wortels van de christelijke afkeer van Joden. Van teksten in het Nieuwe Testament (is dat antisemitisme, of anti-Judaïsme?), via het Concilie van Nicea dat het christelijke Pasen losmaakte van het Joodse Pesach, tot Abraham Kuyper, die opkwam voor orthodoxe Joden maar tegelijk moeiteloos antisemitische frasen in de mond nam. En dan breekt de Tweede Wereldoorlog uit, en voeren de nazi's die verschrikkelijke Holocaust uit. Het is opvallend hoeveel betrokken christenen in die periode juist Joden rédden, vertelt George. Al was het motief soms ook om Joodse kinderen te bekeren. George doet onderzoek naar deze onderduikverhalen, samen…

Met Laurentine Van Landeghem (33). Hoe kun je katholiek opgroeien – gedoopt, communie, katholieke school – en tóch pas op je dertigste voor het eerst horen dat Jezus voor jou aan het kruis stierf? Laurentine veroverde als jonge Vlaamse ondernemer België met vier kledingwinkels, een eigen merk en tienduizenden volgers. Maar haar succes maakte haar niet gelukkig. Ze verkocht haar merk en zocht vervulling in zelfontwikkeling, new age, manifestatie en vision boards – tot een vrouw uit diezelfde spirituele wereld ineens over Jezus begon. Laurentine dacht dat ze gek geworden was. Toch knielde ze op een dag neer: 'Jezus, als u bestaat, laat het me dan zien.' In deze eerste aflevering van het nieuwe seizoen vertelt Laurentine aan Dick en Daniël over die ommekeer – en over het gevoel bedrogen te zijn: waarom had niemand haar het evangelie ooit verteld? Ze schreef er een boek over, De leugens die we graag geloven, waarin ze zeven moderne 'waarheden' ontmaskert, van 'je bent genoeg' tot 'jij bepaalt je eigen waarheid'.…

Waarom wonen zoveel bevindelijk gereformeerden op de Biblebelt? Met John Exalto, universitair docent historische pedagogiek aan de Rijksuniversiteit Groningen. Een dorp vol kerken, reformatorische scholen, lange rokken en zwarte kousen: de Biblebelt roept bij veel Nederlanders een haast folkloristisch beeld op. Maar hoe komt het eigenlijk dat zoveel bevindelijk gereformeerden op die strook van Zeeuws-Vlaanderen tot Staphorst wonen? John groeide zelf op in Veenendaal en kent de Bijbelgordel van binnenuit. Dat zoveel reformatorische christenen bij elkaar wonen is niet alleen een geografisch, maar ook een religieus-cultureel fenomeen, legt John uit. Na de Afscheiding van 1834 beginnen steeds meer christenen zich in dezelfde regio te vestigen. Het reformatorische onderwijs blijkt daarin een belangrijke motor. Welke kenmerken moet zo’n dorp of stad hebben om tot de Biblebelt te behoren? Een harde grens is volgens John niet aan te wijzen, maar er zijn wel indicatoren. John legt uit welke deze zijn en neemt ons in…

Met priester en moraaltheoloog Anton ten Klooster (Tilburg University). Protestantse dominees trouwen, evangelische voorgangers hebben meestal een partner, en zelfs in de orthodoxe en Anglicaanse kerken kunnen priesters een gezin hebben. Waarom kiest de Rooms-Katholieke Kerk dan voor het celibaat? Anton werd op zijn 26e de jongste priester van het Aartsbisdom Utrecht. Hoewel hij opgroeide in een protestants gezin, voelde hij zich tijdens een schoolreisje naar Rome onverwacht thuis in de katholieke kerk. ‘Ik ben thuisgekomen en nooit meer weggegaan.’ Niet veel later voelt hij een verlangen voor het priesterschap. Zo’n keuze maak je niet zomaar, want kiezen voor de kerk betekent ook het uitsluiten van een romantische relatie. Anton onderzocht zelf zes jaar lang of zijn verlangen echt een roeping was. Hij legt uit wat er in zo’n proces op je afkomt. Maar welke (Bijbelse) argumenten zijn er eigenlijk voor het celibaat? En waar komt het vandaan? Anton legt uit waar de wortels van het celibaat liggen, hoe de…

Met Miranda Klaver. Godsdienstsocioloog aan de Vrije Universiteit Amsterdam. De leus ‘God geneest iedereen’ van Tom de Wal stond afgelopen tijd weer volop in de belangstelling. Hoewel deze uitspraak ook door veel evangelische christenen in twijfel wordt getrokken, is het bidden om genezing een van de kernaspecten van de evangelische beweging. Waarop baseren evangelische christenen dat geloof? Sinds bekende genezingspredikers uit de Verenigde Staten als T.L. Osborn eind jaren vijftig het Malieveld vulden met duizenden mensen, is de interesse in het gebruik enorm gegroeid. Maar hoe zat het al die eeuwen hiervoor? Waren christenen in Nederland gebedsgenezing eeuwenlang gewoon vergeten? Zeker niet, zegt Miranda, ‘er zijn altijd opwekkingsbewegingen geweest waarin gebedsgenezing werd verkondigd’. Ze neemt ons mee van de Vroege Kerk - waar ziekte als demonische macht werd beschouwd - naar de Middeleeuwen, de Reformatie en de religieuze opwekkingen in de 18e en 19e eeuw. Vandaag de dag zijn christenen verdeeld over…

Met theoloog en musicus Hanna Rijken. In bijna elke kerk staat hij wel: het orgel. Eeuwenlang hoorden gemeenteleden dit massale instrument iedere zondag in de kerk. En nog steeds zijn veel protestanten er verknocht aan. Zo zelfs dat het in sommige gemeenten het enige instrument is dat tijdens de dienst mag klinken. Judith, die opgroeide zonder orgel in de kerk, snapt die liefde voor het instrument niet zo. Voor Dick is het orgel juist pure nostalgie. Zijn jeugd bestond uit orgelles, Bach, samen psalmen zingen na het eten … Waarom zijn veel protestanten nou zo verknocht aan dat orgel? En waarom mag er in veel kerken tijdens de eredienst niet op een ander instrument gespeeld worden? Die grote liefde voor het orgel onder protestanten was niet altijd al aanwezig, weet Hanna. Calvijn noemde het orgel eens ‘de doedelzak van de duivel’. Hij snoeide, om de gemeentezang alle ruimte te geven, uiteindelijk bijna alle muzikale takken in de kerk weg. Maar dan barst rond 1640 de orgelstrijd uit. De uitkomst van deze…

Waarom heeft de Bijbel maar 66 boeken? Met bijbelwetenschapper Bert-Jan Lietaert Peerbolte, hoogleraar Bijbelwetenschappen aan de Vrije Universiteit. Deze zomer schuift niet Daniël, maar journalist Judith de Ruiter aan. In de komende vijf weken bespreekt zij in de podcast ‘Van Avondmaal tot Zondeval’ iedere vrijdag samen met theoloog en journalist Dick Schinkelshoek én een expert vragen over kerkgeschiedenis en theologie. Deze week: hoe kwam de samenstelling van de protestantse Bijbel tot stand? Protestanten lezen al eeuwen uit een Bijbel met 66 boeken. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar is het allerminst. Zo telt de katholieke kanon wel 73 boeken en die van de Ethiopisch-orthodoxe kerk maar liefst 83. Waarom heeft de protestantse kanon een kleinere samenstelling? Hoe en wanneer kwam deze tot stand? En welke boeken haalden de selectie niet? Bert-Jan kent de ontstaansgeschiedenis van de Bijbel op zijn duim en legt haarfijn uit welke keuzes en hoe deze zijn gemaakt. In deze aflevering regent het dan ook aan…

Met hardstyle-dj Sefa Vlaarkamp (26) die de weg naar de kerk vond. Ruim een jaar geleden was Sefa al eens te gast bij Dick en Daniël. Toen leefde hij nog van weekend naar weekend, met optredens voor tienduizenden op festivals als Defqon.1. Hij had echter het geloof ontdekt. De God die onvoorwaardelijk vergeeft liet hem niet los. Sindsdien heeft hij er een hele geloofsreis op zitten. Met Pasen deed Sefa belijdenis en werd hij in Katwijk gedoopt door ds. Gerard van Zanden. Zijn dooptekst kwam uit Efeze 5: 'U was voorheen duisternis, maar nu bent u licht in de Heere.' Zijn geloof doet hem intussen worstelen met tal van keuzes. Kan hij de hardstyle-wereld combineren met zijn leven met God? Sefa krijgt kritiek van twee kanten: de een medegelovige vindt dat hij moet stoppen, de ander vindt dat hij juist in de hardstyle-wereld moet blijven om daar te getuigen. Het aantal optredens bracht hij terug, van zo'n zestig in 2024 naar twintig in 2025, tot hij sinds september vorig jaar geen draaitafel meer aanraakte. Dat…

Met socioloog en oud-RD-hoofdredacteur Chris Janse en HHK-dominee Johan van Vugt. Er is nog één traditioneel protestants kerkgenootschap dat groeit: de Hersteld Hervormde Kerk. Meer dan 600 leden kwamen erbij vorig jaar, een groei die met name komt door overstappers uit andere protestantse kerkgenootschappen. De grootste groep komt over uit de Gereformeerde Gemeenten, zegt Chris. ‘Kerkelijke overgangen gaan meestal van rechts naar links, van zwaar naar minder zwaar.’ Maar is dat de hele verklaring? Johan vindt het te makkelijk om de reden van overstappen te reduceren tot lange broeken en verboden televisies. In zijn vroegere gemeente Kruiningen hoorde vooral verhalen over geestelijke nood: mensen die jarenlang dachten dat het heil niet voor hen was, en huilend aan tafel zaten toen ze voor het eerst hoorden dat het ook voor hen kon. Chris erkent die nood, maar ziet ook een keerzijde: is een toename van avondmaalsgangers een goede ontwikkeling of wijst dat juist op oppervlakkigheid? ‘Als je historisch kijkt,…

Met columnist Annemarie van Heijningen (Nederlands Dagblad) en emeritus hoogleraar Erik de Boer (Theologische Universiteit Utrecht). Inmiddels heeft drie op de tien Nederlanders een tattoo, en ook in de kerk duiken ze steeds vaker op. Daniël heeft zelf een klein kruisje op zijn pols, Dick voelt vooral aarzeling – hij vindt het zelfs een beetje ordinair. Maar wat zegt het christelijk geloof er eigenlijk over? Erik liet pas op latere leeftijd een Coventry-kruis van drie spijkers tatoeëren, met de initialen van hem en zijn vrouw eronder: samen aan de voet van het kruis. Voor hem is het verbod in Leviticus 19 minder hard dan het lijkt – in de Griekse vertaling staat er 'geprikte letters', precies wat Paulus bedoelt als hij schrijft dat hij 'de stigmata van Christus' in zijn lichaam draagt. Dick zet de klassieke bezwaren op een rij: van kerkvader Basilius tot het merkteken van het beest en het lichaam als tempel van de Heilige Geest. Annemarie vertelt over haar zoon, die zijn hele arm vol liet zetten. Het gesprek…

Kees van Ekris (54) is sinds een jaar scriba van de Protestantse Kerk in Nederland. Dick noemde zijn functie ooit een 'hondenbaan' – en het eerste jaar van Kees maakte dat niet makkelijker. Hij kreeg heftige kritiek over het spreken (of het niet-spreken) van de kerk over Israël en Gaza. Daar bovenop kwam een bestuurscrisis bij de dienstenorganisatie na ND-onderzoek. En dan wil Kees nog hard gaan nadenken over hoe de kerk publiek moet spreken. Kees groeide op in Veenendaal, 'een echte reformatorische jongen', en raakte als student bestuurskunde in Enschede bijna zijn geloof kwijt – tot hij ontdekte dat de taal van het geloof iets toevoegt aan een leven dat je anders niet begrijpt. Hij ruilde een mogelijke diplomatencarrière in voor de theologie. Over Israël en Gaza krijgt hij van twee kanten kritiek. Kees legt uit waarom hij weigert simpelweg partij te kiezen. 'Laten we in de kerk allereerst maar eens huilen', schreef hij. Dat is riskante taal, geeft hij toe, maar wel de eerlijkste reactie op wat hij in…

Met ds. Han Schenau (Goes) en ds. Jurrian Oosterbroek (Hoogeveen). De twee dominees zijn lid van het comité dat een nieuwe synode van de zwaar gehavende Christelijke Gereformeerde Kerken (CGK) voorbereidt. Die vergadering moet in september in Hoogeveen plaatsvinden. De Christelijke Gereformeerde Kerken scheuren – over de vrouw in het ambt, over homoseksuele relaties, en dieper nog: over het gezag van de Bijbel en de vraag of je je als plaatselijke kerk moet binden aan landelijke synodebesluiten. Na een kort geding adviseerde de rechter de CGK vorig jaar alsnog een nieuwe synode te beleggen. Die komt er nu. Tegelijk vormt een deel van de Christelijke Gereformeerde Kerken zich opnieuw. Zo staat 'Hoogeveen' tegenover 'Rijnsburg'. Dick en Daniël praten in deze aflevering met de Hoogeveense kant, die naar eigen zeggen 'gewoon christelijk-gereformeerd' wil blijven. Han Schenau, oud-synodevoorzitter, wil niet spreken van 'kampen' – daarvoor zit het verdriet te diep. In dat andere kamp zitten broeders met wie hij…

Ben je vóór of tégen Israël? Het debat lijkt maar twee smaken te kennen. Terwijl er in de kerk vanouds veel verbondenheid met Israël wordt gevoeld, maar je van het leed van de Palestijnen ook niet kunt wegkijken. Toch blijken ook kerkgangers dat gesprek onderling bijna niet meer te kunnen voeren. Waarom lukt dat juist rond Israël zo slecht? En is er een weg uit die impasse? Daarover praten Dick en Daniël met dominee Lourens Geuze. Hij werkte tien jaar in de regio: bij een Messiasbelijdende gemeente in Haifa, als docent onder Palestijnse jongeren op de Westbank, en later in de christelijke gemeenschap in Nazareth, waar zijn dochter werd geboren. Zijn zoon vernoemde hij naar zijn beste Joodse vriend. Vlak vóór 7 oktober 2023 keerde hij terug naar Nederland. Hij ziet hoe die dag een wissel heeft getrokken in de kerken: predikanten gaan met knikkende knieën de preekstoel op, gemeenteleden weten niet meer goed hoe te bidden. In zijn boek Weg van Hoop schetst Laurens vijf christelijke visies op Israël – van…

Met Jan Poortman (82) en Joram Kaat, voor de tiende keer presentator van de EO Jongerendag. Die bestaat vijftig jaar – en zaterdag stromen er weer 15.000 tieners Ahoy in Rotterdam binnen. Voor hele generaties christenen een onvergetelijke ervaring. Maar voor Jan Poortman betekende het feest ook een ander verhaal. Het zijn de jaren tachtig. Jan is lid van de Gereformeerde Gemeenten, maar zit ook in het bestuur van de EO. In 1986 staat hij drie minuten op het podium: geschminkt, 15.000 paar ogen op zich gericht. God zorgt als een vader voor je, is zijn boodschap aan de jongeren voor hem. Dat zijn gevaarlijke, misleidende woorden volgens zijn eigen kerkverband. Hij moet ze herroepen in het landelijke kerkblad. Dat weigert Jan. Met zijn gezin moet hij noodgedwongen vertrekken uit zijn kerk. Vriendschappen worden beëindigd. En zijn vrouw staat alleen op het schoolplein. Joram Kaat luistert verbijsterd naar Jans verhaal. Voor hem is de EO Jongerendag juist een dag van samen je geloof vieren. Hij presenteert de dag…

Met Vaticaan-watcher en theoloog Hendro Munsterman (even over uit Rome) en Joan Lindhout, die als hervormde jongen toetrad tot de Rooms-Katholieke Kerk. Officieel zijn er 3,5 miljoen katholieken in Nederland, maar schijn bedriegt. Op zondag bezoeken maar zo'n 90.000 mensen een katholieke misviering. Gebouwen sluiten, parochies fuseren en elk jaar verliest de kerk meer dan 60.000 mensen. Maar er zijn ook lichtpuntjes: migrantengemeenschappen groeien hard, en onder jongeren is een voorzichtige opleving zichtbaar. 600 mensen vonden vorig jaar de weg naar de Rooms-Katholieke Kerk, veel meer dan in de jaren daarvoor. Een van deze bekeerlingen is Joan Lindhout. Hij groeide op in een orthodox-protestants milieu en was ouderling in een gereformeerdebondsgemeente. Katholiek worden was ondenkbaar. Tot die ene lezing die hij bezocht. Hij sloot zich aan bij de behoudende Pius-broederschap, die vasthoudt aan de mis in het Latijn. Die keuze is niet zonder risico: mogelijk komen de priesters van de broederschap vanaf 1…

Met oud-partijleider van de Partij voor de Dieren en theoloog Marianne Thieme en dominee Tim Vreugdenhil. Christenen eten gewoon alles. Ze kennen geen spijswetten of lijstjes met verboden voedsel. Maar betekent dat ook dat eten een neutraal onderwerp is? Heeft de Bijbel christenen dan niks te zeggen over wat er op hun bord ligt? Oud-politica Marianne Thieme werd vegetariër in haar studententijd, mede door wat ze zag in de bio-industrie rondom Ede waar ze opgroeide. Sinds 2015 is ze vegan. Tijdens haar theologiestudie, opgepakt ná haar afscheid van de Tweede Kamer, ontdekte ze: de Bijbel spreekt veel uitgebreider over voedsel, land en dieren dan de gemiddelde kerkganger denkt. Het Oude Testament is niet afgeschaft – maar biedt juist een alternatief voor ons kapitalistische systeem dat dieren én boeren uitknijpt. Ze vindt het pijnlijk dat de Biblebelt bekendstaat als bolwerk van de bio-industrie – terwijl mensen er de Bijbel serieus zeggen te nemen. In de Kamer had ze daar veel discussies over met haar…

Met historicus John Exalto (Rijksuniversiteit Groningen) en Frans van Hartingsveldt, bestuurder aan het Fruytier College in Apeldoorn. Zo'n 25.000 kinderen zitten in Nederland op reformatorische middelbare scholen. Dick en Daniël gooien het er maar meteen in: zij zaten zelf ook op een refoschool. Frans was zelfs de leraar Latijn van Dick. 'Ik kan alle rijtjes nog dromen.' Waarom zou je kiezen voor een reformatorische school? Frans legt uit dat die een sterk eigen profiel heeft: de noodzaak van wedergeboorte en bekering staat centraal. John vult aan: op gereformeerde scholen leren kinderen dat ze gered zijn, op reformatorische scholen dat ze nog gered moeten wórden. Maar refoscholen begonnen óók als reactie. Op de ontkerstening van het protestants-christelijk onderwijs in de jaren zestig, op nihilisme en autonomie als nieuwe religie. John schetst hoe de 'SGP-sleutel' van Piet Kuyt en de Mammoetwet van 1968 de weg vrijmaakten voor scholen als de Driestar, het Van Lodenstein en de Wartburg. Wat dat heeft…

Met theoloog en bijbelleraar Willem Ouweneel (81). Tongentaal is iets van pinkstergelovigen. Of vooral iets uit de tijd van de Bijbel. Of klopt dat beeld niet? Op de Opwekkingsconferentie spreekt directeur Lourens du Plessis openlijk in tongen. Is tongentaal - glossolalie of klanktaal - gewoon 'abacadabra' of een vergeten christelijk gebruik dat aan een comeback bezig is? Wat zegt de Bijbel er eigenlijk over? Willem Ouweneel groeide op in de Vergadering van Gelovigen, waar tongentaal 'niet meer van deze tijd' was. Totdat een vriend hem vier uur lang met bijbelse argumenten om de oren sloeg — en hij op de terugweg naar huis zomaar begon te spreken. Sindsdien staat hij er voor open, maar hij blijft ook kritisch: veel van wat hij in de kerk hoort, is wat hem betreft gewoon gebrabbel. En Paulus, betoogt hij, waarschuwt daar in 1 Korintiërs 14 juist tegen. Veel charismatische christenen begrijpen die tekst volgen hem verkeerd. Dick en Daniël besprek met Willem Ouweneel de twee uitersten: de cessationist die zegt…

Met organist Marco den Toom en psalmenkenner Jaco van der Knijff. Het is een typisch Nederlands fenomeen: met z’n allen psalmen zingen bij een orgel. In Katwijk komen daarvoor jaarlijks zelfs duizenden mannen bij elkaar. Hoe zijn die oude psalmen zo belangrijk geworden voor Nederlandse protestanten? Waarom zingt de ene kerk ze ritmisch en de andere op hele noten? Waarom vinden sommige christenen dat je uitsluitend psalmen mag zingen in de kerk - ook al komt Christus er niet in voor? En waarom lijken ze vrijwel overal langzaam te verdwijnen als er gezangen en opwekkingsliederen aan het repertoire worden toegevoegd? Jaco is theoloog en hymnoloog. Hij legt uit hoe Calvijn in Genève besloot de gemeente in de eigen taal te laten zingen, hoe dat 124 unieke melodieën opleverde en hoe de berijming van 1773 een staatsproject was dat binnen een generatie overal werd ingevoerd. Opwekking of gezangen? Geen kerklied zingt zo lekker als psalmen, weet Marco uit zijn jarenlange ervaring als organist. Liefst niet-ritmisch.…

Met Tirza van der Graaf (Blauw Bloed) en Nelleke de Bruin, eigenaar van fanaccount op Instagram @alexia_van_oranje. Het is weer (bijna) Koningsdag! Dick en Daniël zijn niet erg van de oranje outfits, maar bespeuren wel een grote koningshuisliefde in protestantse kring. Vooral onder reformatorische christenen is de aanhang voor het Oranjehuis groot. Waar komt dat vandaan?, vragen ze zich af. Speelt ‘God, Nederland en Oranje’ een grote rol, of is dit toch vooral een ‘verantwoorde’ manier van je vergapen aan glamour? Nelleke vertelt wat er komt kijken bij het beheren van een fanaccount met bijna 200.000 volgers én over haar gedroomde ontmoeting met prinses Alexia. Tirza volgt het koningshuis al járen op de voet. Zou Amalia zich vaker op de Biblebelt moeten vertonen - als juist daar de aanhang zo groot is? Nemen jonge refo’s de liefde voor het koningshuis wel over van de oudere generaties? En waarom maakt de geringe kerkelijkheid van de moderne Oranjes voor hun reformatorische fans zo weinig verschil? Luister…

Met pastoor en ND-columnist Jan-Jaap van Peperstraten en dominee Almatine Leene, voorzitter van Veilige Kerk. Philip Yancey, de Amerikaanse bestsellerauteur, biechtte begin dit jaar op dat hij jarenlang een buitenechtelijke relatie had. Ga je dan zijn pastorale boeken niet heel anders lezen? Moet je ze misschien zelfs wegdoen? Die vraag is groter dan Yancey alleen. Want wat doe je met Karl Barth, die openlijk in een driehoeksverhouding leefde? Met Jean Vanier, stichter van de Arche-beweging, die kwetsbare vrouwen misbruikte in de intieme context van geestelijke begeleiding? Met Bill Hybels? Met Augustinus, die zijn vriendin en kind op straat zette om een godzalig leven te leiden? En met David, wiens psalmen we nog steeds zingen terwijl zijn daad met Bathseba in onze tijd gewoon verkrachting zou heten? Jan-Jaap deed zijn Vanier-boeken weg — omdat hij zich bedrogen voelde door iemand die hij zo dichtbij had gelaten in zijn geestelijk leven. Almatine hield tot nu toe al haar boeken van 'foute auteurs'. Niet als…

Met Henk Boerman, begeleider van pioniersprojecten (IZB) en auteur van het boekje Biertje met de dominee – Missionair kerk zijn op het platteland. In een dorp kent iedereen elkaar. De kerk staat al eeuwen op het plein. En toch is het juist op het platteland soms erg lastig om missionair te zijn. Familie is belangrijker dan in de stad, en de dingen liggen vaak veel meer vast, legt Henk uit. 'Een ouderling die twee generaties terug iets verkeerds deed, dat klinkt nog na.' En voor de standaard pioniersaanpak - een nieuwe, laagdrempelige geloofsgemeenschap beginnen - zijn veel dorpen gewoonweg te klein. Dat moet dus anders. Hoe? Nou in Drenthe, een van de meest ontkerkelijke regio's van Nederland, draait al een aantal jaar Missie Westerveld. Dat is een missionaire beweging waarbij protestantse gemeenten, een hersteld-hervormde gemeente én een katholieke parochie samenwerken om het evangelie in de regio te laten klinken. Mede daardoor vond dit jaar The Passion plaats in Dwingelo. Je kunt missionair zijn in jouw…

Met influencer Noor van der Weijden en dominee Gerard van Zanden (Katwijk). Het is zonnige zomerzondag aan de Katwijkse boulevard. Aan de ene kant zie je de strandgangers, genietend van de zon. Aan de andere kant de kerkgangers, stemmige gekleed, slalommend tussen de badgasten door. En dan is er nog de ijsjeskar. Ga je in de rij staan of niet? Het ijsje op zondag is hét symbool geworden voor een veel bredere vraag: hoe ga je als christen om met de zondag? Noor van der Weijden deelt al twee jaar 'Zondag Kerkdag'-video's op TikTok en wil vooral laten zien wat een ‘gelovige’ zondag voor prachtige dag kan zijn: kerk, familie, vrienden, een glas wijn. Soms koopt ze een ijsje. Daar heeft ze dan geen schuldgevoel over. Maar boodschappen doen? Liever niet. Dominee Gerard van Zanden heeft op zondag zijn drukste werkdag. Rustig is anders. Tóch kiest hij er principieel voor geen marathons op zondag te lopen – ook al moet hij daarvoor standaard die van Rotterdam en Amsterdam laten schieten. 'Als ik een keer ga, ga ik er…

Met spreker en trainer Paulien Vervoorn en Dirk-Jan Nijsink, ouderling in de Gereformeerde Gemeente van Utrecht. Een ouderling die op de kansel staat en een preek voorleest die hij niet zelf heeft geschreven. Is dat een volwaardige kerkdienst – of toch een beetje behelpen? In veel gereformeerde kerken is het een bekend verschijnsel, en ook in de grote PKN krijgen ze er steeds vaker mee te maken. In de Gereformeerde Gemeenten bestaan ‘leesdiensten’ al sinds de oprichting van het kerkverband – er zijn daar altijd meer gemeenten geweest dan predikanten. Dirk-Jan doet al twaalf jaar aan ‘preeklezen’, en hij worstelt er nog steeds mee. Het voelt vreemd om iets voor te lezen dat niet helemaal je eigen tekst is. Paulien, die een heel handboek schreef voor preeklezers en overal trainingen geeft, ziet het anders. Preeklezen hoeft geen noodoplossing te zijn. Mits je het goed doet: een preek niet zozeer voorlezen, maar doorleven en overbrengen. Eigen voorbeelden toevoegen. Loskomen van het papier. Aansluiten bij je…

Met journalist en ervaringsdeskundige Harmke Zonnebeld en hoogleraar ethiek Stef Groenewoud (Theologische Universiteit Utrecht). Een op de vijf-zes stellen heeft te maken met vruchtbaarheidsproblemen. Toch gaat het daar in christelijke kring nauwelijks over. 'Dan neem je toch een hond?' wordt er gezegd. Of: 'Je moet blijven vertrouwen.' Jarenlang hadden Harmke en haar man Stephan daardoor het gevoel: we moeten het alleen uitzoeken met onze kinderwens. Samen gingen ze een heel traject door: een TESE-operatie, twee rondes ICSI, vijf teruggeplaatste embryo's - en na drie à vier jaar: dochter Eva. Harmke vertelt open over de hormoonspuiten, de ziekenhuisbezoekjes die niet te plannen waren, het gevoel zwanger te zijn terwijl je dat niet bent, de teleurstelling als het opnieuw niet lukt. En hoe haar man Stephan zich machteloos voelde, en schuldig door zijn onvruchtbaarheid. Stef Groenewoud schetst het ethische kader. Wat kan en mag er naar christelijk perspectief? Waar liggen de grenzen? Wat kan echt niet meer? En…

Met oudtestamenticus Koert van Bekkum (Theologische Universiteit Utrecht) en systematisch theoloog Gijsbert van den Brink (Vrije Universiteit Amsterdam). Precies honderd jaar geleden verloor dominee Geelkerken zijn ambt omdat hij openlijk twijfelde of de slang in Genesis 3 werkelijk hardop had gesproken. De gereformeerde synode van Assen legde vast: alles in Genesis 2 en 3 heeft zintuigelijk waarneembaar plaatsgevonden. Maar was dat terecht? En wat betekent die uitspraak voor hoe we vandaag de Bijbel lezen? Bijbelwetenschapper Koert laat zien waarom Genesis 1-11 een ander soort tekst is dan veel gelovigen gewend zijn te denken — en waarom dat erkennen niets afdoet aan het gezag van de Schrift. Integendeel volgens hem. Gijsbert maakt een onderscheid tussen de Bijbel letterlijk nemen en de Bijbel serieus nemen. 'De bijbellezer die zegt: ik lees gewoon wat er staat - die is eigenlijk al veel meer door de moderniteit beïnvloed dan hij doorheeft.' En ze bespreken waarom de zondeval voor hen wél een historisch…

Meld je aan voor 'Lewis voor je leven'! via nd.nl/lewis Met dominee Hanneke Ouwerkerk (Utrecht) en ND-journalist en Lewis-kenner Maurice Hoogendoorn. De openingsfilm van filmfestival Reflect is volgende week Freud's Last Session: een fictief gesprek tussen Sigmund Freud en C.S. Lewis. En eind 2026 verschijnt een gloednieuwe Narnia-film. Reden genoeg voor Dick en Daniël om zich te verdiepen in een van de meest gelezen christelijke schrijvers aller tijden. Een man die geen theoloog was, maar wiens boeken de meeste theologen al decennia's overleven. Wie was Jack – zoals zijn vrienden hem noemden? Een Iers-Britse literatuurprofessor in Oxford en Cambridge, die als overtuigd atheïst na nachtelijke gesprekken met Tolkien (Lord of the Rings) tot geloof kwam. Die in de Tweede Wereldoorlog op de BBC miljoenen Britten toesprak over wat het christelijk geloof eigenlijk inhoudt. Die stierf op exact dezelfde dag als John F. Kennedy – waardoor bijna niemand opmerkte dat hij er niet meer was. Hanneke en Maurice vertellen…

Met Peter Kruijt, voorganger van de Baptistengemeente Amersfoort, en Dirk de Bree, dominee van de Nieuwe Kerk (PKN) in Utrecht. Lang was het verhaal van de kerk in Nederland er één van secularisatie, krimp en kerksluitingen. Maar iets lijkt te schuiven. Sommige min of meer traditionele protestantse gemeenten groeien weer – en het zijn opvallend vaak twintigers die binnenlopen. Dirk leidt de Nieuwe Kerk die uit haar voegen barst. Zijn voorganger begon dertig jaar geleden te bidden om volle balkons – terwijl er beneden vijftig mensen zaten. 'Wij staan op de schouders van een biddende generatie,' zegt Dirk. Peter zag zijn baptistengemeente in Amersfoort de afgelopen drie jaar met tweehonderd mensen groeien, nadat ze gingen kerken in een voormalige rooms-katholieke kerk. Dick en Daniël vragen hun gasten of dit échte groei is of vooral 'circulation of the saints'. Er verkassen zeker gelovigen van de ene naar de andere gemeente, erkent Peter. Maar dat doen ze niet lichtvaardig. Er komen ook mensen van buiten –…

Met psycholoog en EFT-therapeut Aukelien van Abbema en Jorieke Kammeraat, oprichter van Roots dating. De tijd dat je je toekomstige partner vanzelf tegenkwam op de jeugdvereniging of in de kerkbank is niet helemaal voorbij – maar ook voor christenen staat online daten allang met stip op één. Hoe werkt dat? En waarom blijft het voor zo veel christelijke singles zo ingewikkeld? Aukelien schrijft boeken over single zijn in de kerk, en ontdekte in haar eigen datingleven dat er achter mislukte dates vaak gewoon angst schuilt. Angst dat iemand je leuk vindt. Angst om af te wijzen. Ze voelde zich als single in de kerk een tweederangsburger: 'Ik stond onderaan in de hiërarchie, ergens in de categorie ziek en in de gevangenis.' Jorieke richtte Roots op omdat ze vond dat online christelijk daten zo'n 'truttig imago' had – en ontmoette haar man toen hij journalist-achtig een profiel aanmaakte op haar eigen platform. Dick en Daniël vragen hun gasten ook naar hardnekkige patronen: mannen die niet reageren of emotioneel…

Met dominee Ariaan Baan (48). Evangelist Tom de Wal mag zeggen dat ‘God altijd geneest’, Ariaan weet dat zijn leven steeds meer beperkingen zal kennen - zo veel dat hij er uiteindelijk aan zal overlijden. De Groningse dominee heeft de ziekte van Huntington, een progressieve hersenziekte die niet te genezen is. Zijn moeder had het ook, dus Ariaan weet wat hem te wachten staat, vertelt hij in de podcast. Hoe leef je daarmee, als je in de tijd die je rest niet alleen patiënt wilt zijn, maar ook mens, geliefde, vader, gelovige? De oplossing van De Wal vindt hij misleidend, al begrijpt hij dat mensen naar diens genezingsdiensten gaan. Waar komt ziekte dan vandaan? Is het inderdaad van de duivel, zoals Tom de Wal stelt? Of komt het uit Gods vaderlijke hand (Heidelbergse Catechismus)? Ariaan schreef een boek over goed, christelijk leven - of je nu ziek bent of niet: Virtuoos leven. Euthanasie is voor hem geen optie. ‘Ik heb bij mijn moeder gezien dat ze ook op haar ziekbed veel kon betekenen.’ Boek: Virtuoos leven.…

Met gepensioneerd huisarts Nico Wolswinkel en onderzoeker Wieke Ligtenberg. Euthanasie, daar zijn christenen vanouds tegen. Want God geeft het leven. Maar dan komt ineens die vraag van je goede vriend, je broer, je moeder: ik wil euthanasie, wat zou je daarvan vinden? Of je bent huisarts. ‘Dokter, wilt u mij helpen sterven?’ Nico heeft vanuit zijn geloof altijd geweigerd euthanasie uit te voeren - ‘Ik ben dokter geworden om mensen beter te maken’. Maar hij bracht de optie wel altijd ter sprake. Want dat hoort, vindt hij, bij zijn professionaliteit als dokter. Hoe werkt het precies als een patiënt met zo’n vraag bij de dokter komt? Wieke ziet dat euthanasie uitvoeren voor artsen behoorlijk psychisch belastend kan zijn. ‘Ik ken een huisarts die na een euthanasie de rest van de dag zijn bed in duikt.’ Daar is in alle discussies te weinig aandacht voor, zegt ze. Haar onderzoek naar de rol van dokters bij euthanasie aan de Theologische Universiteit Utrecht moet daar verandering in brengen. Voor wie nu denkt:…

Met advocaat Hans Bügel en kerkrechtdeskundige Leon van den Broeke. Mag je als christen je eigen broeders en zusters voor de rechter slepen? De lokale Christelijke Gereformeerde Kerken van Lelystad en Hasselt zien geen andere oplossing dan een kort geding tegen hun zusterkerk Eben Haëzer op Urk. Ook al waarschuwt Paulus ertegen (1 Korintiërs 6) en zet het de spanningen in het scheurende kerkgenootschap nog verder op scherp. Hans is advocaat van Lelystad en Hasselt. Hij legt uit waarom procederen soms onvermijdelijk is. En waarom dat niet on-christelijk hoeft te zijn. ‘Dit is juist om de vrede te herstellen.’ Over de vraag of je als christen naar de rechter mag stappen, hebben christenen altijd veel nagedacht, vertelt Leon. Hij somt opvallende zaken van de laatste jaren op, waarbij kerken betrokken waren. Meest tragisch was misschien wel onlangs de zaak van de hersteld-hervormde dominee Willem Jan op ‘t Hof tegen zijn kerk in Driedorp. Het overlijdensbericht van de predikant en oud-hoogleraar kwam op dezelfde…

Vroeger streepte de christelijke bibliotheek vloeken en lelijke woorden door in boeken. De televisie ging uit als er werd gevloekt. Is dat de manier waarop je als christen met vloeken moet omgaan? Carin en Martijn vertellen waar vloeken vandaan komt, dat een krachtterm kan helpen als er iets pijnlijks gebeurt (‘Iedereen heeft een ventielwoord nodig’), waarom Nederlanders vloeken met ‘God’ en ‘Jezus’ en waarom het derde gebod over meer gaat dan vloeken. Over het pleidooi tien jaar geleden van theoloog Rikko Voorberg om ‘gvd’ meer te zien als het vervloeken van het kwaad, zien Martijn en Carin wel wat. Tenminste, als dát de intentie is. Want zo wordt dit niet meer begrepen. Wil je iemand aanspreken op het vloeken, leg dan uit wat de vloek met jou persoonlijk doet, is hun advies. Dat sluit beter aan dan over de heiligheid van God te beginnen tegen iemand die niet gelooft. Martijn had in zijn vorige werk een collega die ‘Halleluja’ zei als iemand vloekte met ‘Jezus’. Dat is ook een luchtige manier om een vloek…

Te gast is de meest besproken en omstreden evangelist van Nederland: Tom de Wal. Afgelopen weekend kwam Tom landelijk in het nieuws doordat de politie op last van de burgemeester zijn genezingsdienst in Tilburg onderbrak én hem aanhield op straat toen hij daar doorging met het bidden voor bezoekers. Maar hij is al veel langer bekend en controversieel, maar praat bijna nooit met de media. Dick en Daniël gaan voor een fair gesprek met een hoop kritische vragen. Had Tom zijn arrestatie niet kunnen voorkomen? Past dit niet gewoon mooi in het plaatje om zijn onlangs verschenen boek Verwacht Vervolging te promoten? En kun je dit nu christenvervolging noemen, zoals Tom doet, juist in de week dat Open Doors uitkomt met de Ranglijst Christenvervolging? Tom gaat in dit uitgebreide gesprek in op alle vragen. En Dick en Daniël willen ook meer weten over zijn roeping, zijn visie op genezing en zijn verhouding tot andere kerken. Lees alles over de arrestatie van Tom de Wal en wat er volgde via:…

Met dominee Willem Visscher van de Gereformeerde Gemeente in Amersfoort en mediator en columnist Steef Post. Kerkenraadsleden in de reformatorische wereld zijn mannen van aanzien, gekleed in stemmig zwarte pakken. Ze geven leiding aan de gemeente. Hoe kan het dat sommige ouderlingen en diakenen van zichzelf niet zeggen dat ze ‘het ware geloof’ hebben - vraagt Steef zich af. Hij schreef er behoorlijk kritische columns over in het Reformatorisch Dagblad. Willem kijkt er pragmatischer naar: sommige mensen hebben ‘het lampje op de rug’. Als ze serieus met geestelijke zaken bezig zijn, kunnen ze best eventueel diaken worden. Wat is het verschil met ouderlingen? En waarom zitten kerkenraadsleden in de Gereformeerde Gemeenten soms tientallen jaren? Steef, die na negen jaar kerkenraad in de Gereformeerde Gemeente van Gorinchem weer ‘gewoon in de kerkbank zit’, denkt dat het gezonder is om een maximaal aantal jaren aan het ambt te verbinden, zoals in veel andere kerken gebruikelijk is. Eerdere aflevering met Willem…

Dick en Daniël smeden nu al plannen voor 2026. Wat vind jij als luisteraar? Welke onderwerpen moeten zij oppakken? En wie wil jij dat er aanschuift? Denk mee op nd.nl/denkmee en win een boekenpakket! Met tv-presentator Joris Linssen en dominee Anne-Marie van Briemen. Het is bijna Kerst. Iedereen lijkt dan wel een beetje geloviger: kerststalletjes en kerstliederen overal, de kerken zitten vol. Hoe luisteren mensen die zich nooit gelovig zouden noemen naar al die bijbelverhalen? Wat spreekt hen aan in de kerk, en hoe sluit je daar als dominee en kerkganger bij aan? Joris - bekend van o.a. tv-programma Joris’ kerstboom - werd bij het kerkasiel in Kampen zeer geraakt door wat gelovigen kunnen betekenen. Met dominee Anne-Marie van Briemen voerde hij lange gesprekken over geloof, in de aanloop naar zijn theatervoorstelling Lieve hemel. Dat gaat over het bijbelboek Ruth. Wat heeft Joris van dominee Anne-Marie geleerd? Is hij dichter bij het geloof gekomen? ‘Het valt me op dat jullie graag willen dat iemand bij de…