ZET jak Zbrodnia

00:00 Częstochowa, 2013 rok. 42-letni przedsiębiorca przez kilka lat dawał młodemu mężczyźnie wszystko. Pracę, samochód, dom, rodzinę zastępczą i szanse na nowe życie. Nazywali to przyjaźnią. 16 listopada Jarosław Gajer pojechał na ognisko, na Złotą Górę z człowiekiem, któremu ufał najbardziej na świecie. Nie wrócił. W tym odcinku opowiadam historię relacji, która od początku była czymś innym niż to, na co wyglądała. 00:35 I o granicy między miłością a kontrolą, którą bardzo łatwo przekroczyć, kiedy kocha się w jedyny sposób, jaki się umie. Opowiadam o dwóch mężczyznach, którzy przez kilka tygodni metodycznie przygotowywali zabójstwo, a potem przez kolejne tygodnie chodzili na spotkania, rozwieszali plakaty z twarzą ofiary. O tym, że motyw, który podali sądowi nie był całą prawdą, bo całej prawdy w tej sprawie nie pozna już nikt. 01:06 Nazywam się Kamila Rolak, jestem kryminologiem i zapraszam do wysłuchania kolejnego odcinka podcastu Z jak zbrodnia. 01:39 jest środek listopada. W Częstochowie od tygodnia jest już ciemno przed 17 i zimno, które zapowiada, że zima w tym roku przyjdzie wcześniej. 01:51 Jarosław Gajer wstaje rano i w ciągu dnia dostaje telefon od Dawida. A Dawid pyta, czy mają coś zaplanowanego na wieczór. Proponuje Złotą Górę, tak jak kiedyś, kiedy wszystko było między nimi dobrze. Ognisko, piwo i tamte stare miejsca. W ostatnich tygodniach Dawid oddalał się. Odwoływał spotkania, był trudny do złapania nawet przez telefon. 02:23 Coraz więcej nie mogę, nie chcę i coraz mniej wyjaśnień. A ten telefon brzmi inaczej, tak miło, ciepło, tak jakby przepraszająco. Jarosław natychmiast się zgadza. A Złota Góra to wzgórze na obrzeżach Częstochowy z kamieniołami i pięknym widokiem na miasto. Bywali tam razem już wiele razy. Ognisko, kiełbaski i zimne piwo przy ogniu. 02:54 Takie miejsce oswojone, miejsce, które kojarzy mu się z dobrymi wieczorami i spokojnymi rozmowami. 03:04 Jedzie więc samochodem do Dawida. Po drodze zatrzymuje się w sklepie. Kupuje drewno, kiełbaski, piwo. Przygotowuje się na normalny, zwykły sobotni wieczór. 03:19 Gdy wchodzi między drzewa w kamieniołomach i Dawid zaczyna rozpalać ognisko w krzakach, kilka metrów dalej siedzi już od jakiegoś czasu drugi człowiek. Jest mu zimno, ale czeka. W kieszeni ma nóż. W ręce ma paralizator elektryczny kupiony dokładnie tydzień wcześniej za pieniądze z Lombardu, gdzie zastawiono cudzy laptop. 03:46 Na głowie kominiarka, a na rękach rękawiczki. Człowiek ten czeka na sygnał od Dawida. A sygnałem jest wiadomość, jedna kropka. Jarosław jeszcze nie wie, że ta wiadomość właśnie przyszła. Siedzi przy ognisku, pije piwo i myśli, że wszystko w tej przyjaźni da się jeszcze naprawić. Cieszy się, że Dawid znowu jest przy nim. Człowiek w kominiarce wstaje z krzaków, podchodzi do Jarosława od tyłu, przykłada paralizator do jego szyi i pociąga za spust. 04:27 Jarosław upada, ale paralizator nie działa tak, jak planowali. Wstrząsa nim, lecz nie pozbawia przytomności. 04:37 Jarosław przez chwilę jest zdezorientowany, po czym wstaje z ziemi, kopie napastnika w brzuch i zaczyna biec w stronę drogi, w ciemności, przez kamieniołomy. Dawid natychmiast biegnie za nim. Ma przy sobie szpadel, dokładnie ten sam, którym dobę wcześniej odgrzebywał grób na cmentarzu w Zawodziu. Dogania Jarosława. Zamachuje się i uderza go szpadlem w twarz. 05:09 Jarosław upada. Człowiek z nożem dobiega. Rani Jarosława kilka razy. W szyję, w głowę, w klatkę piersiową. Nie głęboko, ale w newralgiczne miejsca. Jarosław nadal jest przytomny. Dokładnie wie, co się dzieje. Próbuje jakoś odpychać ostrze gołymi rękami, więc automatycznie na dłoniach zostają rany cięte. Obrażenia obronne, które później sekcja zwłok odnotuje. 05:42 Napastnicy skręcają Jarosława taśmą budowlaną, tą samą kupioną razem z paralizatorem, folią i zaciskami. Zaciągają go z powrotem w miejsce ogniska, a tam ogień jeszcze się tli. 05:58 Chcą haseł do jego kont bankowych. Chcą pinów do kart. Jarosław jest w szoku. Przede wszystkim jest skrępowany, zakrwawiony i nie może uciec. Znowu rażą go paralizatorem po głowie. Jeden raz. Drugi. Trzeci. Ten pinów nie podaje. Kopią go więc po całym ciele. Jarosław prosi o litość. Mówi, że jeszcze możemy się dogadać. Prosi, żeby zawieźli go do szpitala i mówi, że jest mu zimno. 06:30 Dawid zdejmuje swoją bluzę i oddaje mu ją. Człowiek, który dobę wcześniej ćwiczył pochówek przy starym grobie na cmentarzu w Zawodziu, który kupił paralizator i taśmę, który wysłał sygnał do wspólnika, oddaje ofierze bluzę, bo jest jej zimno. 06:52 Jeden z mężczyzn odjeżdża więc kawałek samochodem, żeby móc złapać zasięg i spróbować zalogować się do tych kont bankomatowych, jednak wpisuje błędny PIN kilka razy z rzędu. Konto więc automatycznie zostaje zablokowane. Natychmiast dzwonią na infolinie banku, jednak no przecież nikt nic nie może zrobić, nikt nic nie może powiedzieć. Bez specjalnego hasła, którego Jarosław, tak jak twierdzi i naprawdę tak jest, nie pamięta. Tortury więc trwają wiele, wiele godzin. 07:26 W pewnym momencie Jarosław przestaje dawać znaki życia. Mężczyźni owijają więc całe ciało folią. Zawijają tę folię i zawijają. I kiedy Jarosław naprawdę już przestaje żyć, Mężczyźni wówczas zabierają mu zegarek, przeszukują kieszenie i finalnie pakują ciało do bagażnika tego samochodu, właśnie zawinięte w folię, w której przez ostatnie godziny w połowie owinięty leżał jeszcze żywy. 08:04 Jest środek nocy. Mężczyźni jadą na cmentarz w Zawodziu. W małej wsi, w gminie Poczesna, kilka kilometrów od Częstochowy, stoi stary cmentarz, który jeden z mężczyzn znał z wcześniejszego rekonesansu. 08:23 Mężczyźni wybrali konkretny grób, taki przy samym ogrodzeniu na samym końcu cmentarza. Człowiek pochowany na początku lat czterdziestych, napis na płycie ledwo czytelny, rodzina za granicą od lat, odwiedziny rzadkie, więc rozsuwają płytę, składają ciało Jarosława w cudzym grobie w pozycji embrionalnej, następnie zasypują i zasuwają płytę z powrotem. Następnie jadą do kolonii Borek. 08:56 Zakupują zakrwawione ubrania w ziemi przy podmokłym terenie, a resztę odzieży spalają na zajutrz w piecu w piwnicy bloku. Następnie jadą do bankomatu przy Rynku Wieluńskim w Częstochowie. Na nagraniu z kamery widać ich obu. Dwóch młodych mężczyzn w kapturach głęboko w nocy wypłacają 600 zł z konta Jarosława i dzielą po 300. 300 zł. 09:27 Wracają. W niedzielę rano siostra Jarosława zaczyna się niepokoić, bo brat nie wrócił na noc. Nie uprzedził, a to nigdy się jeszcze nie zdarzyło. Nikt jeszcze też nie wie, że Jarosław Gajer leży w cudzym grobie na cmentarzu w Zawodziu i że jeden z mężczyzn, który właśnie schował 300 zł do kieszeni, jutro rano zjawi się w domu tej rodziny i zaproponuje pomoc w poszukiwaniach. 09:58 Jarosław Gajer miał 42 lata. Mieszkał w Częstochowie, gdzie się wychował, uczył i zbudował swoje życie. Miał kochającą rodzinę, rodziców i siostrę, z którą łączyła go naprawdę głęboka więź. Siostra zresztą opisuje go jako człowieka cichego, poukładanego, bardzo przewidywalnego w dobrym sensie tego słowa. Takiego, który zawsze informuje, kiedy się spóźni, takiego, który zawsze oddzwania, takiego, który nigdy nie znika bez słowa. 10:34 Jarosław prowadzi własną firmę w branży telekomunikacyjnej, a dokładniej handluje telefonami komórkowymi. Doskonale zna rynek, ma stałych klientów i zarabia naprawdę solidnie. Zresztą regularnie odkłada pieniądze. Na kontach bankowych zbiera te pieniądze, które właśnie mają iść w przyszłości na kupno swojego własnego wymarzonego mieszkania. Na razie jednak mieszka z rodzicami i to zupełnie świadomie, bo lubi to środowisko i nie widzi w zasadzie powodu, żeby wyrywać się z tegoż domu przed zakupem czegoś naprawdę swojego. 11:17 Zresztą jest człowiekiem, który planuje, który myśli o przyszłości i wierzy, że ta przyszłość się wydarzy. Z zewnątrz jego życie wyglądało więc poukładanie, praca, rodzina, dom, samochód, oszczędności i plany na przyszłość. Wewnątrz jednak było całkowicie inaczej. Jarosław od lat zmagał się z pytaniem, na które nie potrafił sobie odpowiedzieć. Był biseksualny. Czuł pociąg do mężczyzn i ten pociąg był silniejszy niż do kobiet i nie umiał z tym faktem żyć w zgodzie. 11:56 Nie przyznał się do tego nigdy ani rodzicom, ani siostrze. Wiedzieć o tym mogła wyłącznie jego najlepsza przyjaciółka i nazwijmy teraz ją Anną. która przez długie lata trzymała za niego alibi, kiedy ten wychodził na spotkania, o których rodzina po prostu miała nie wiedzieć. I to właśnie ta Anna doskonale znała jego rozsterki. To Anna słuchała opowieści, gdy ten nie wiedział, jak ze sobą żyć. 12:27 Tęsknota za czymś, czego nie wolno nazwać i niemożność bycia w pełni sobą wobec ludzi, na których mu zależało, doprowadzała go w pewnym momencie do miejsca, w którym nie był już w stanie funkcjonować bez substancji. Niestety był to głównie alkohol i to głównie w rytmie imprezowego życia, które przez jakiś czas było jego sposobem na zagłuszenie czegoś, co nie miało nazwy w jego domu. 12:55 Był też uwikłany w konflikt z mężczyzną, który wiedział o jego orientacji i który w pewnym momencie wyjawił coś, co miało zostać tajemnicą. Między nimi zrobiło się więc wrogo. Ten człowiek prowadził przeciwko Jarosławowi przez ponad rok zorganizowaną kampanię nękania, fałszywe konta w mediach społecznościowych, obraźliwe wpisy wymierzone w Jarosława, a także sfabrykowane nekrologi jego autorstwa, anonimowe donosy do organów skarbowych i innych instytucji. 13:30 Jarosław więc krok po kroku zbierał dowody i planował złożyć zawiadomienie do prokuratury. Niestety nigdy tego nie zrobił. Ten wątek wróci w tej historii w miejscu, które ciężko będzie przewidzieć. Miał około 37 lat, kiedy postanowił coś zmienić. Mianowicie zgłosił się do Ośrodka Leczenia Uzależnień w Częstochowie. Zrezygnował tymczasowo z pracy i zaczął terapię. 14:00 Był świadomy uzależnienia i chciał z niego wyjść. 14:05 I właśnie tam poznał Dawida. Dawid miał kilkanaście lat, był więc od niego młodszy o ponad dwie dekady. Także był uzależniony, bez zawodu i bez miejsca, do którego mógłby wrócić i poczuć się jak u siebie. Miał w sobie coś, co Jarosław rozpoznał albo na co po prostu reagował w sposób, który wymknął się spod kontroli. Wszystko wcześniej było tylko preludium. 14:37 A Dawid miał właśnie kilkanaście lat, kiedy trafił do ośrodka. Terapia była czymś w rodzaju ostatniej szansy, bo bez niej, jak mówiono, skończyłby w poprawczaku. Jego historia była krótka, ale ciężka, bowiem matka wychowała go sama. Po rozstaniu z ojcem jego starszego rodzeństwa związała się z innym mężczyzną. Razem stworzyli dużą, wielodzietną rodzinę, której pieniędzy nigdy nie było dość. 15:10 Dom więc był pełen ludzi, ale pusty zasobów. Dawid dorabiał dorywczo, co i tak niestety nie wystarczało na nic stabilnego. A szkoła nie szła mu dobrze, był całkowicie niesubordynowany. Wyróżniał się całkowitym brakiem dyscypliny i bardzo często uciekał z lekcji. Jego edukacja więc zakończyła się już na etapie gimnazjum. Żadnego zawodu, żadnych kwalifikacji i żadnego planu na to, co będzie dalej. 15:43 A przede wszystkim uzależnienie. Uzależnienie, które zaczęło być najważniejszą częścią jego życia, zanim ktokolwiek zdążył zareagować we właściwy sposób. Kiedy po kilku miesiącach terapii Dawid zniknął z ośrodka, po prostu wyszedł pewnego dnia i nie wrócił, matka zgłosiła zaginięcie na policji. Tygodnie minęły w ciszy. Dawid wrócił do Częstochowy, ale na terapię już nie poszedł. Wróciła droga, którą terapia miała zamknąć i Dawid szedł nią cały czas dalej. 16:19 Kiedy Jarosław napisał do niego pod koniec roku 2010 przez portal społecznościowy, Dawid nie miał zupełnie niczego. Nie miał żadnej perspektywy, żadnego oparcia i żadnej osoby, która traktowałaby go poważnie. Głównie dlatego, że sam nie traktował poważnie swojego życia i swoich relacji. Jarosław napisał, bo, jak twierdził, zależało mu na nim. Bo widział w nim kogoś, komu chciał pomóc. 16:50 Bo, i to wyjdzie na jaw znacznie później, kiedy będzie już za późno, być może już wtedy coś więcej czuł. Między poczuciem obowiązku wobec kogoś słabszego, a uczuciem do kogoś młodszego istnieje granica, która w takich relacjach niestety bywa niewidoczna dla obu stron. 17:10 Mężczyźni zaczęli się spotykać i wkrótce życie Dawida zmieniło się całkowicie. Z zewnątrz wyglądało to tak. Starszy mężczyzna, 20 lat różnicy, bierze pod swoje skrzydła młodszego chłopaka z trudnej rodziny. Daje mu szansę. Pomaga stanąć na nogi. W Polsce w 2010 roku Takie relacje w zasadzie nie były niczym niezwykłym, po prostu mentor i podopieczny. Jarosław zaczął dbać o to, żeby Dawid miał się w co ubrać i miał co zjeść. 17:45 Zapisał go do szkoły średniej, udzielał mu korepetycji z angielskiego i matematyki, Sam doskonale znał oba przedmioty i rzeczywiście poświęcał na to czas, którego przecież nie był zobowiązany poświęcać. Pilnował też, żeby pieniądze, które mu przekazywał, szły na bieżące potrzeby, a nie na substancje czy imprezowe życie. Więc gdy Dawid łamał te warunki, słyszał jasno, jeśli to się powtórzy, pomoc się skończy. Rygor był realny i Dawid to szanował. 18:19 Następnie Jarosław znalazł mu pracę. Dawid chwytał się różnych rzeczy z różnym skutkiem, kilka zatrudnień, kilka rozczarowań, aż w końcu Jarosław zaproponował stanowisko we własnej branży, czyli sprzedaży telefonów komórkowych jako przedstawiciel handlowy. Dawid dostał biuro, harmonogram pracy, możliwość zarobku uzależnionego od wyników, dostał także telefon komórkowy. Znowu, jeden z tych, którymi Jarosław dysponował w ramach swojej działalności, dostał też numer, pod którym był zawsze osiągalny. 18:54 A przede wszystkim dostał rodzinę. Dawid zaczął regularnie pojawiać się w domu rodziców Jarosława. Jadał z nimi obiady, świętowali razem. Siostra Jarosława bardzo go lubiła, był miły, spokojny, nie sprawiał żadnych problemów. Dawid nawiązał więc bardzo bliską relację nawet z jej małą córką, którą odprowadzał i odbierał ze wskazanych miejsc, kiedy jej mama była zajęta. Rodzina więc miała do niego naprawdę duże zaufanie. 19:27 Traktowała go jak kogoś bliskiego, kogoś kto jest częścią ich życia, nawet jeśli formalnie nie potrafili powiedzieć kim dokładnie jest. Na jednym z portali społecznościowych Dawid miał ustawiony profil Jarosława jako swojego ojca. Kiedy Dawid trafił do szpitala przez wysokie ciśnienie, Jarosław czuwał przy jego łóżku kiedy tylko mógł. Pełnił więc w jego życiu tę rolę w cudzysłowie ojca. 19:59 Otoczenie widziało tę przyjaźń, ale też widoczną asymetrię. Nikt jednak nie pytał głębiej. Asymetria w takich relacjach jest często niewidzialna dla tych, którzy patrzą z zewnątrz, bo wygląda to jak normalna, zdrowa opieka, a ci drudzy po prostu nie chcą pytać. Ale Jarosław był w Dawidzie po prostu zakochany. 20:28 I wiedziała o tym tylko Anna. I to nie dlatego, że Jarosław jej powiedział o tym wprost, ale sugerował jej, naprowadzał, wspominał, no mówił między wierszami. A ona słuchała i rozumiała więcej niż on mówił, choć nie mówił wprost. A tak było łatwiej. Po prostu tylko tak umiał połowicznie między słowami. Przyznanie się na głos byłoby dla niego niemożliwe do pogodzenia z resztą życia. 20:59 Za kulisami tej historii zaczęło się rozwijać tymczasem coś, o czym jednak nie wiedziała nawet Anna. W pewnym momencie relacja między Jarosławem a Dawidem przekroczyła granice przyjaźni. Między mężczyznami zaczęło dochodzić do kontaktów seksualnych. 21:22 Dawid twierdził, że był do tych kontaktów zmuszany. Że Jarosław wykorzystywał jego alkoholowe upojenie, żeby go bezwolnego seksualnie wykorzystać. Że z czasem Jarosław wymuszał te zbliżenia szantażem, groził odebraniem samochodu, telefonu, pracy i żądaniem zwrotu pieniędzy. Twierdził, że był w tej relacji więźniem bez wyjścia, bo każda odmowa oznaczała po prostu utratę wszystkiego, co posiadał. 21:56 Otoczenie Jarosława oczywiście zaprzeczało kategorycznie, bo nikt nigdy nie widział strachu w zachowaniu Dawida wobec Jarosława. Nikt nigdy nie widział, żeby unikał jego towarzystwa albo przebywał z nim pod jakimś przemusem. Widać było, że Dawid przychodzi chętnie, że śmieje się, je obiady, spędza czas i świetnie dogaduje się z Jarosławem. Zachowywał się jak ktoś, kto jest tam, gdzie po prostu chce być i z kim chce spędzać czas. 22:29 Sąd ostatecznie nie uwierzył tej wersji Dawida i uznał, że gdyby naprawdę chciał zerwać tę znajomość, miałby na to lata i wystarczające możliwości, adres do mamy, możliwość wyprowadzki i brak formalnego uzależnienia od Jarosława. Jednak sąd to prawda procesowa, oparta na tym, co można udowodnić, a nie na tym, jak wyglądała ta relacja od środka. To, co jest pewne z zeznań wielu świadków, to właśnie fakt, że Jarosław był zakochany i coraz bardziej kontrolujący. 23:07 Rachunki telefoniczne Dawida przychodziły na jego dane. Jarosław więc miał dostęp do pełnego spisu rozmów, połączeń, czyli dokładnie wiedział, z kim Dawid rozmawiał, kiedy i jaki czas. Potrafił nawet dzwonić i przerywać jego spotkania z innymi i żądał dostępności na zawołanie. Chciał być jego panem. Nawet myślał o zainstalowaniu oprogramowania szpiegującego w telefonie Dawida, a gdy ten się sprzeciwiał, słyszał, że masz w takim razie zwrócić wszystko, co dostałeś. 23:42 To jest zachowanie człowieka, który z jednej strony twierdzi, że kocha, a z drugiej strony dusi, który traci granicę między troską a posiadaniem, który w imię uczucia zaczyna zarządzać cudzym życiem jak własnym zasobem i który każdą próbę wyjścia z tej struktury traktuje jako atak na siebie. Czy za tą kontrolą szedł też przymus seksualny? Tak naprawdę nie wiadomo, bo jeden mężczyzna, jak wiemy, nie żyje. 24:14 A drugi, no cóż, kłamie przynajmniej w kilku kwestiach tej sprawy, co niestety czyni jego słowa narzędziem, któremu trudno ufać w całości. I to, co zostaje, to niepewność. I to, że niepewność nie jest tym samym, co niewinność z żadnej ze stron. 24:34 Wróćmy do historii. W tym samym czasie, kiedy relacja Jarosława i Dawida nabierała swoich ciemnych barw, po bokach tej historii rozgrywały się także inne wątki. Razem składają się na pełniejszy portret zarówno ofiary, jak i człowieka, który zaplanował jej śmierć. Karolina. Dawid poznał ją w 2011 roku. Była ona studentką z Katowic w podobnym wieku co on. 25:05 Zakochał się. Weszli w związek. Ona wiedziała o Jarosławie jako o kimś ważnym w życiu Dawida, ale Dawid przedstawiał dziewczynie tę relację jako przyjaźń. Karolina zresztą zeznawała potem przed sądem i mówiła, że przez długi czas Jarosław naprawdę dobrze wpływał na Dawida, że to właśnie jego wsparcie pomogło mu stanąć na nogi, zdobyć pracę, wyjść z uzależnienia, że Jarosław był dla Dawida czymś w rodzaju kotwicy. Ale mówiła też, że niepokój zaczął się dopiero wtedy, gdy Jarosław stał się wobec Dawida, no właśnie. 25:43 bardzo kontrolujący, że dzwonił, że przerywał ich spotkania, że żądał, aby Dawid był dostępny non stop, że gdy Dawid próbował postawić granicę, słyszał, że ma zwrócić absolutnie wszystko, co tylko dostał. Dla Jarosława pojawienie się Karoliny było prawdziwym ciosem, którego nie przewidział, a przede wszystkim, którego nie zaakceptował. Przez dwa lata miał Dawida praktycznie wyłącznie dla siebie. 26:18 A teraz Dawid dzielił czas. Odwoływał spotkania, miał inne plany, przestawał być dostępny na zawołanie. Jarosław więc zaczął wywierać presję. Mówił Dawidowi wprost, że jeśli nie rozstanie się z Karoliną, stanie się jej krzywda. Nie był to sygnał wysłany niejasno między wierszami. Niestety był wyraźny i konkretny. Powiedział, że zna ludzi, którzy za pieniądze są w stanie zrobić wiele. 26:49 Więc w październiku 2013 roku, miesiąc przed zabójstwem, w wyniku tych gruźb Jarosława Dawid zostawił Karolinę. 26:59 Dowiedziała się prawdziwego powodu dopiero po śmierci Jarosława. Spotkali się 30 listopada 2013 roku, czyli kilkanaście dni po tym, jak Jarosław już nie żył, ale zanim ciało zostało odnalezione. Karolina niemal nie rozpoznała Dawida. Schudł, był przygnębiony, płakał i był z nim też Tomasz, czyli mężczyzna z wcześniejszej historii Jarosława. Ten, który wyjawił komuś coś, co miało zostać tajemnicą, o czym wcześniej wspominałam. 27:33 Ten, dla którego Jarosław stał się wrogiem. Tomasz zakochał się w Dawidzie i nie ukrywał tego. 27:42 obsypywał go prezentami, starał się o jego względy, więc Jarosław odpowiedział kampanią, którą trudno nazwać inaczej niż stalking. A ta kampania trwała ponad rok. Jarosław zbierał dowody i planował złożyć zawiadomienie do prokuratury, ale do tego złożenia nigdy nie doszło. 28:05 I wreszcie Sandra, kobieta, którą Jarosław poznał w ośrodku leczenia uzależnień, z którą łączyła go przez kilka lat relacja intymna, ale zawsze ukrywana. Spotykali się zazwyczaj w wynajętych pokojach hotelowych, zawsze dyskretnie, zawsze anonimowo. Ona niestety zaangażowała się w Jarosława emocjonalnie. On jednak nie. A przynajmniej nie na tyle, żeby było to dla niego czymś istotnym. I gdy w połowie 2013 roku zdecydował się zakończyć tę relację, Sandra odpowiadała dziesiątkami wiadomości dziennie. 28:45 Przez jakiś czas rzeczywiście Jarosław odpowiadał, ale potem przestał. Z czasem kontakt zanikł. 28:53 To są trzy różne osoby, trzy różne relacje i każda z nich z osobna byłaby tylko historią. Razem jednak mówią coś o jednym człowieku. Mówią o tym, że Jarosław bardzo intensywnie potrzebował bliskości i nie potrafił odróżnić bliskości od posiadania. mówi o tym, że kiedy Jarosław kochał, kochał tak, że chciał mieć człowieka na całość, posiadać go. I kiedy stracił kontrolę, reagował tak, jak reagują ci, którzy niestety nie nauczyli się oddawać. 29:29 Mężczyzna, z którym Jarosław przez kilka miesięcy w 2013 roku pozostawał w bliskiej znajomości, z którym poznał się przez internet, spotykał regularnie i bywał w lokalach, zeznał potem, że nie widział niczego niepokojącego w relacji Jarosława z Dawidem. Obaj jego zdaniem byli mocno zaangażowani. 29:50 Nikt nikogo nie zmuszał. Mężczyzna nie wiedział nawet, że mężczyźni ze sobą sypiają. Myślał, że to jest zwykła przyjaźń, w której młodszy korzysta na znajomości ze starszym. Wiedział natomiast, że Jarosław bywał mocno poirytowany kolejnymi prośbami Dawida o pieniądze. I że Dawid coraz wyraźniej traktował to finansowe oparcie jak coś, na co po prostu zasługuje, a nie jak coś, za co jest wdzięczny. 30:20 Anna, najlepsza przyjaciółka Jarosława, czyli jedyna osoba, która naprawdę znała jego prywatne życie, Doskonale wiedziała o uczuciach Dawida i wiedziała też o frustracji rosnącej w ostatnich miesiącach. Jarosław był coraz bardziej przygnębiony. Dawid się od niego oddalał, wykręcał od spotkań, nie chciał być do dyspozycji, a chciał coraz więcej pieniędzy. Jarosław desperacko próbował ratować te relacje. Niestety stosował groźby, wywierał presję, szantażował emocjonalnie. 30:55 No, nie był to człowiek, który w obliczu straty po prostu umiał odpuścić. Przed śmiercią zresztą zwierzył się Annie z czegoś jeszcze. Planował zwolnić Dawida z pracy. Wyniki sprzedaży były coraz gorsze. Dawid wiedział, że Jarosław i tak go nie zostawił bez pieniędzy, więc przestał się starać. W pewnym momencie Jarosław sam zaczął do tej pracy po prostu dopłacać, żeby utrzymać pozór, że Dawid jest jego pracownikiem. 31:26 No i w końcu zdał sobie sprawę, że to jest gra, że tak być nie może, że to jest fikcja, która jest zbyt kosztowna. Dawid więc miał zostać zwolniony. A to zwolnienie oznaczałoby przecież koniec finansowego zaplecza, które przez lata było w zasadzie fundamentem całej ich relacji. A Dawid wiedział o tym planie. Wiedział, że bez Jarosława, a przede wszystkim bez jego pieniędzy, wróci do punktu wyjścia. Czyli będzie bez pracy, bez samochodu, bez mieszkania, bez rodziny zastępczej. 32:00 No cóż, kiedy człowiek, który dawał Ci wszystko, mówi, że przestaje, pytanie brzmi, co zrobisz dalej? A dla Dawida niestety odpowiedź była gotowa już kilka tygodni wcześniej. 32:13 Sebastian miał w 2013 roku 21 lat. Dawid znał go od 7 lat, ale przez większość czasu ich znajomość była sporadyczna. Imprezy, kilka słów, rozejście się. Sebastian miał na koncie pobyt w poprawczaku i kilka wyroków za zniszczenie mienia. Miał partnerkę i nowo narodzone dziecko. Miał także mieszkanie w bardzo złym stanie, długi w bankach i parabankach. No, bo zadłużał się, nie widząc legalnego wyjścia ze spirali zobowiązań. 32:48 Pieniądze więc były mu potrzebne na wszystko na raz. Na remont, na raty, na dziecko i na przeżycie do następnego miesiąca. 32:57 Dawid o tym wiedział. Mężczyźni więc spotkali się ponownie na imprezie pod koniec 2013 roku. Dawid zaczął odwiedzać Sebastiana w jego mieszkaniu, rzekomo po to, żeby doradzać mu w kwestii założenia własnej działalności. A wiemy, że on nie miał o tym zielonego pojęcia. Rozmawiał o branży telekomunikacyjnej, którą znał, ale to nie był jedyny temat. 33:23 Jarosław na jednym ze spotkań, bo on tam uczestniczył, był na tych spotkaniach, pochwalił się Sebastianowi swoimi oszczędnościami, a dokładnie ile ma i gdzie trzyma pieniądze. To zdanie, które w innym kontekście byłoby wyłącznie próżnością bogadzącego się mężczyzny, w tym kontekście niestety stało się czymś innym. Stało się informacją. I według Dawida to Sebastian go namówił. Zobaczył pieniądze, a raczej usłyszał o pieniądzach i zaproponował napad. 33:58 Według Sebastiana to właśnie Dawid był pomysłodawcą. Twierdzi, że chciał się pozbyć człowieka, który go więził i przy okazji chciał przejąć majątek. Zachęcał Sebastiana, grając na jego długach i braku wyjścia. Malował przed nim wizję rozwiązania wszystkich jego problemów. Nie wiemy jak było naprawdę, natomiast sąd uznał, że działali wspólnie w porozumieniu i że obaj powinni ponieść równą odpowiedzialność. Co do jednego nie było wątpliwości od samego początku. 34:31 Wiedzieli, że Jarosław będzie musiał zginąć. Nie planowali napadu, planowali zabójstwo. Świadek żyjący jest problemem, a oni nie potrzebowali więcej problemów. 34:46 Przygotowania trwały kilka tygodni. Dawid zostawił w lambardzie laptopa siostry, zresztą bez jej wiedzy i bez jej zgody i za uzyskane w ten sposób pieniądze razem z Sebastianem kupili taśmę budowlaną, folię ochronną, paralizator elektryczny i zaciski na ręce. Pojechali na tereny bagienne koło Częstochowy ze szpadlem szukać miejsca na ukrycie ciała. a bagna odrzucili. Za miękki grunt, za duże ryzyko. 35:17 Stanęło więc na cmentarzu. A Sebastian doskonale znał stary cmentarz w Zawoziu w gminie Poczesna. Jest to dokładnie kilka kilometrów od centrum Częstochowy. I wiedział o konkretnym grobie przy samym ogrodzeniu na końcu cmentarza. Wiedział, że spoczął tam człowiek pochowany na początku lat 40., że napis jest lekko czytelny, że rodzina żyje za granicą, że odwiedziny są rzadkie, więc 15 listopada 2013 roku, dzień przed zabójstwem, pojechali tam ze szpadlem. 35:55 Rozsunęli płytę na grobną, sprawdzili głębokość, zmierzyli przestrzeń i następnego dnia Dawid zadzwonił do Jarosława. Ognisko, Złota Góra, jak dawniej. I Jarosław, który tęsknił, który chciał naprawić to, co się między nimi popsuło, który w tym telefonie usłyszał coś, czego dawno nie słyszał od Dawida, wsiadł do samochodu. 36:22 17 listopada w niedzielę rano siostra Jarosława zaczyna się niepokoić. Brat nie wrócił na noc i nie dał znaku życia, a dobrze znała jego zwyczaje. Wiedziała, że zawsze informował, zawsze oddzwaniał i zawsze dawał znać. Zaczęła więc niemal natychmiast obdzwaniać jego znajomych, jednak nikt nic nie wiedział. Zadzwoniła do Dawida. Dawid powiedział, że w sobotę razem pojechali na Złotą Górę, że Jarosław wypił pół litra wódki i że zostawił go około godziny 21 przy ulicy Szymanowskiego, bo stamtąd chciał pójść piechotą do domu. 37:00 Był przejęty, był chętny do współpracy, miał głos spokojny, zatroskany, wiarygodny. Ale siostra miała jedno zastrzeżenie. Pół litra wódki? Jarosław po takiej ilości przecież nie byłby się w stanie poruszać. Coś jej nie grało. 18 listopada siostra zgłosiła zaginięcie na policji. i ruszyła szeroka akcja poszukiwawcza. Rodzina i znajomi rozwieszali plakaty po całej Częstochowie. Zdjęcie Jarosława, rysopis, numer kontaktowy. 37:31 W mediach także pojawiły się komunikaty, że zaginął Jarosław Gajer, że miał 185 centymetrów wzrostu, był szczupły, miał niebieskie oczy. No cóż, sprawą żyła cała Częstochowa. Prokurator Tomasz Ozimek, rzecznik prokuratury okręgowej w Częstochowie, Powie potem wprost, takiej zbrodni nie było w tym mieście od wielu lat. Dawid angażował się w poszukiwania intensywnie i konsekwentnie. Pojawiał się na spotkaniach organizacyjnych rodziny. 38:01 Regularnie dzwonił do siostry Jarosława, pytając o wyniki. Razem z partnerem pojechał do Katowic, bo sam zasugerował, że Jarosław mógł tam wyjechać po narkotyki, skoro miał tam kontakty. Oczywiście nic nie znaleźli. Opiekował się nawet nadal córką siostry Jarosława. Po prostu był obecny, pomagał, martwił się. Był wręcz ideałem kogoś, kto naprawdę szuka zaginionego bliskiego. 38:30 Anna spotkała go przypadkowo kilka dni po zaginięciu. Szedł na imprezę. Był w świetnym nastroju. Kiedy zobaczył Annę, poczuł się wyraźnie niezręcznie. Został przyłapany na celebrowaniu wieczoru, kiedy wszyscy inni skupiali się na poszukiwaniach. Doszło wtedy między nimi do wymiany zdań. Anna była pewna, że coś ukrywa. Natychmiast powiedziała o tym siostrze Jarosława. Wszyscy zaczęli więc obserwować Dawida i zaczęli zauważać wtedy coraz więcej. 39:06 Podawał sprzeczne wersje powrotu z Jarosławem. Raz mówił o samochodzie, potem mówił o taksówce, rzucał też fałszywe tropy. Najpierw twierdził, że Jarosław znów brał na orkotyki, że zaginął z własnej woli, a potem, że pojechał gdzieś się odciąć od wszystkiego. No każda z tych wersji była gładka i spokojna. Policja przez pierwsze tygodnie brała pod uwagę porwanie dla okupu. No Jarosław miał pieniądze, więc mógł być potencjalną ofiarą. 39:37 Jednak siostra w to wątpiła. Bo Jarosław był bardzo dyskretny w sprawach finansowych, tak twierdziła. Mało kto wiedział, ile naprawdę ma. No ale z drugiej strony wiemy, że przecież Sebastianowi chwalił się, gdzie ma i ile ma. Tymczasem śledczy analizowali nagrania z kamer bankomatów. Na zapisach widać było dwie postacie w kapturach przy bankomacie, dokładnie przy Rynku Wieluńskim, głęboko w nocy z 16 na 17 listopada. Wypłacają pieniądze kartami Jarosława. 40:09 Kolejne próby zostały podjęte w Katowicach i Jastrzębiu i nie powiodły się. Wtedy śledczy mieli już trop i poszło szybko. 40:20 5 grudnia 2013 roku policja zatrzymała Sebastiana, a dzień później Dawida. W areszcie Dawid przyznał się do zabójstwa. Wskazał miejsce ukrycia zwłok. Podał dane Sebastiana. Ciało Jarosława Gajera zostało odnalezione na cmentarzu w Zawodziu. Tak jak, drodzy Państwo, wiecie, w cudzym grobie, w pozycji embrionalnej, zawiniętym w folię budowlaną. 40:48 Taksówkarz Piotr, czyli mężczyzna, który zawiózł mężczyzn na cmentarz następnego dnia, by sprawdzić ślady, milczał o tym, co wiedział. Potem odpowiedział za to w odrębnym postępowaniu za niezawiadomienie o przestępstwie prokuratury. 41:07 Sekcja zbłogi Jarosława wykazała wiele obrażeń. Rana śmiertelna była na szyi przez pchnięcie nożem. Na ciele znajdowały się liczne ślady wielogodzinnych tortur, wielokrotne rażenie paralizatorem, urazy od kopnięć, rany cięte na dłoniach od prób odpychania ostrza nożem. Jak wiemy, Jarosław bronił się jak długo mógł i czym mógł. Miał związane ręce i nie miał żadnej broni, więc nimi właśnie się bronił. 41:38 Na zapisach kamer bankomatów, a następnie w Katowicach i Jastrzębiu, jak wiemy, utrwalono dwie postacie w kapturach i wiemy, że łączna kwota, jaką udało im się wypłacić, to 600 zł, które podzielili na pół. 41:54 W bloku Sebastiana w piwnicy później znaleziono ślady po spalonej odzieży w piecu. Na zakrwawionych ubraniach odkopanych w kolonii Borek ślady DNA Jarosława. 42:08 Prokurator przedstawił obu oskarżonym dwa główne zarzuty. Zabójstwo z motywów zasługujących na szczególne potępienie, popełnione ze szczególnym okrucieństwem oraz kradzież. Sebastian usłyszał dodatkowo zarzut nielegalnego posiadania amunicji znalezionej podczas przeszukania jego mieszkania. Obaj przeszli badania psychiatryczne i seksuologiczne. Nie stwierdzono u żadnego z nich zaburzeń seksualnych ani żadnych dewiacji. U Dawida stwierdzono cechy zaburzeń osobowości skłonnej do stanów obniżonego nastroju i niepokoju. 42:47 W chwili popełniania czynu był całkowicie poczytalny. Sebastian również był całkowicie poczytalny, więc doskonale mężczyźni wiedzieli co robią, wiedzieli co planują, a decyzje, które podejmowali po prostu były świadome. 43:03 Proces rozpoczął się na początku 2015 roku przed sądem okręgowym w Częstochowie i trwał około 10 miesięcy. Oskarżeni bezskutecznie wnosili o wyłączenie jawności, jednak sąd odmówił. Dawid do końca upierał się, że jego motywem było uwolnienie się od oprawcy, a nie pieniądze. Przedstawiał siebie jako ofiarę, która jedynie reagowała na lata przemocy i szantażu. Sebastian zaś twierdził, że zgodził się jedynie na napad rabunkowy i nie spodziewał się, że w ogóle dojdzie do zabójstwa. 43:42 Za to Dawid, jak on twierdzi, eskalował sytuację. Niestety, a raczej stety, sąd nie uwzględnił żadnej z tych wersji w całości. 43:53 Zresztą w kwestii domniemanego molestowania sąd był jednoznaczny. Nie zostało to udowodnione. Sąd podkreślił, że przecież Dawid miał lata i wystarczające możliwości, żeby od niego odejść, a jednak nie odszedł. A dominującym motywem ewidentnie były finanse. Poza tym było to działanie zaplanowane. metodyczne, zrealizowane krok po kroku, z zachowaniem procedur bezpieczeństwa i z gotowym miejscem pochówku przygotowanym dzień wcześniej. 44:26 Sędzia ogłaszając wyrok podkreśliła, że zbrodnia była zaplanowana i skrupulatnie przeprowadzona, a oskarżeni działali z zamiarem bezpośrednim pozbawienia życia. 13 października 2015 roku Sąd Okręgowy w Częstochowie skazał Dawida N. i Sebastiana B. na karę dożywotniego więzienia z możliwością ubiegania się o warunkowe zwolnienie po 25 latach. 44:54 Sąd apelacyjny w Katowicach utrzymał te wyroki 25 maja 2016 roku, a kasacja złożona przez Dawida do Sądu Najwyższego została oddalona jako bezzasadna. 45:09 Mama Jarosława powiedziała po ogłoszeniu wyroku, cytat, Koniec cytatu. 45:22 Ta sprawa, drodzy Państwo, zostawia po sobie pytanie, którego sąd nie musiał rozstrzygać, a które na pewno zostaje także z Państwem. 45:32 Jarosław pomagał Dawidowi. To jest fakt. Dawid dostał od niego więcej niż większość ludzi dostaje od kogokolwiek w całym swoim życiu. Pracę, dom, rodzinę zastępczą, wykształcenie, po prostu nowe życie. I wszystko to może być prawdą jednocześnie z tym, że ta sama relacja była toksyczna, kontrolująca i może czego do końca nie wiadomo, wymuszająca. 46:01 W psychologii klinicznej istnieje pojęcie traumatycznej więzi, czyli takiego rodzaju przywiązania, które tworzy się między osobą kontrolującą, a osobą kontrolowaną właśnie w warunkach zależności i przemocy emocjonalnej. Ofiara takiej więzi właśnie nie ucieka, bo po prostu ucieczka jest trudna. Trudna psychologicznie, w sposób po prostu niewidoczny z zewnątrz. Zostaje, korzysta i nawet bywa, że lubi i nienawidzi równocześnie. 46:32 Sąd powiedział, że Dawid mógł odejść i jest to prawda procesowa, Ale mógł nie zawsze znaczy umiał. I absolutnie, żebyście mnie Państwo źle nie zrozumieli, to zdanie nie czyni Dawida niewinnym, nic nie usprawiedliwia zabójstwa, ale czyni tę historię bardziej skomplikowaną niż powiedzenie, że zabił dla pieniędzy. 46:56 Drugi wniosek dotyczy mechanizmu zależności jako pułapki dla obu stron. Jarosław dał Dawidowi wszystko, ale tym samym stworzył sytuację, w której Dawid był mu dłużny w sposób w zasadzie niemożliwy do spłacenia. Każde kolejne nie, każda odmowa, każda Karolina i każde odwołane spotkanie uruchamiało mechanizm groźby w Jarosławie. Oddaj to, co dostałeś. A w relacji, gdzie jedna strona ma wszystko, a druga nie ma nic, granica między pomocą a właśnie posiadaniem jest bardzo cienka i niestety bardzo łatwa do przekroczenia. 47:37 I Dawid znalazł się w sytuacji, w której jedynym wyjściem, bez utraty wszystkiego, było właśnie to pozostanie. A kiedy nawet to przestało być opcją, bo Jarosław przecież planował go zwolnić, pozostało właśnie to, co Dawid zaplanował, czyli zabójstwo. Trzeci wniosek, już o samym Jarosławie. Człowiek, który żył podwójnie, który ukrywał przed najbliższymi swoją orientację, który nie umiał kochać w sposób widoczny, bezpieczny, stworzył wokół tej miłości strukturę, niestety, która go niszczyła. 48:12 I to nie dlatego, że kochał, ale dlatego, że kochał w taki sposób, w jaki umiał, czyli poprzez dawanie i kontrolę, przez niemożność powiedzenia kocham Cię głośno. poprzez miłość, którą mógł wyrazić tylko w czterech ścianach i w wynajętych pokojach hotelowych. A ta miłość niestety nie ma miejsca na oddech i która za ten brak oddechu właśnie po prostu płaci. A Jarosław Gajer, jak każda osoba, zasługiwał na coś innego. Zasługiwał na miłość, z którą nie musi się ukrywać i nigdy jej nie dostał ani od siebie, ani od świata, bo tak bardzo się bał stygmatyzacji. 48:53 Czwarty wniosek natomiast dotyczy już Sebastiana. On w tej historii moim zdaniem pełni rolę katalizatora, czyli człowieka, który zobaczył okazję finansową i po prostu skorzystał z niej w sposób, który przekroczył wszelkie możliwe granice. Ale to nie umniejsza jego winy, przecież wiedział od początku, że Jarosław będzie musiał zginąć i zaakceptował to, no i aktywnie uczestniczył. Od cmentarza przez atak paralizatorem po wielogodzinne kturtury. 49:27 300 złotych za człowieka, którego widział może cztery razy w życiu. 49:34 Piąty wniosek dotyczy systemu. Dawid, jak wiemy, miał kilkanaście lat, kiedy po raz pierwszy trafił na tę terapię uzależnień. I wyszedł bez zakończenia tego leczenia, wracając do środowiska, z którego właśnie terapia miała go wyciągnąć. Niestety nikt nie zatrzymał go, nikt nie zareagował. Nie było żadnego mechanizmu, który przerwałby ten ciąg. I z perspektywy lat widać, że był to moment, w którym interwencja systemu mogła zmienić tę trajektorię jego życia. 50:06 Niestety zamiast tego Dawid trafił na Jarosława. I ta relacja, jakkolwiek zniekształcona, toksyczna, stała się jedyną strukturą w życiu, jaką miał. Jedynym punktem odniesienia. I kiedy poczuł, że ta struktura się wali, zreagował tak, jak ci, którzy nigdy po prostu nie nauczyli żyć się bez niej. Po prostu straciłby absolutnie wszystko. I nie mówię tego po to, żeby go usprawiedliwić, ale po to, żeby powiedzieć Państwu, że takie sprawy po prostu nie biorą się znikąd, że ta obserwacja, ta prewencja jest najistotniejsza. 50:42 Dawid i Sebastian w tym momencie siedzą w więzieniu już od ponad kilkunastu lat. Dawid miał 21 lat w chwili zbrodni, Sebastian 23. W najlepszym wypadku może wyjdą na wolność po pięćdziesiątce. Jarosław Gajer leży na cmentarzu w Częstochowie. 51:04 Jego mama, jak wiemy, chciała w wyniku tej zbrodni, żeby w Polsce była kara śmierci, a jego siostra straciła brata i utraciła zaufanie do człowieka, który przez trzy lata jadał przy jej stole i co gorsza opiekował się jej córką. No i rozwieszał plakaty z twarzą jej zaginionego brata. Ta sprawa nie ma dobrego końca i nie miała nawet dobrego środka. Ma tylko pytania, które zostają i odpowiedź sądową, która jest sprawiedliwa, ale która niestety nikogo nie satysfakcjonuje w pełni, bo satysfakcja w takich sprawach jest po prostu kategorią, która nie istnieje. 51:47 Nazywam się Kamila Rolak i dziękuję Państwu za wysłuchanie dzisiejszego odcinka podcastu. Zachęcam do zapoznania się z poprzednią sprawą dotyczącą śmierci Bogdana M., którego ciało zostało przykryte wapnem i węglem bardzo blisko posterunku policji. Zachęcam do subskrypcji kanału, podbijania go. Bądźcie Państwo bezpieczni. Do usłyszenia.