Radio Naukowe
Radio Naukowe - Karolina Głowacka
Kategorien: Bildung
Hören Sie sich die letzte Folge an:
Współczesne modele dyskusji, które znamy z internetu czy mediów, są mocno siłowe: strony okopane na swoich pozycjach, liczy się to, kto kogo przekrzyczy i stłamsi. Przeciwnika trzeba zaorać, atakować, zgnieść, rozwalić, ewentualnie zmasakrować. Ponosimy przy tym realne koszty. – Konfrontacyjność w dyskusji bardzo nam szkodzi – przekonuje dr Jakub Pruś, filozof i logik z Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie, autor kanału „Logika codzienna” na YouTubie.
***
💛 https://patronite.pl/radionaukowe
💸 https://suppi.pl/radionaukowe
📖 https://wydawnictworn.pl/
***
Jego zespół stworzył jeden z pierwszych na świecie modeli dyskusji kooperacyjnej: dyskusję krakoską (to nie literówka ani błąd, tylko piękny regionalizm!), której celem jest rozwijanie wiedzy, a nie wygrana. Badacze porównują to do tańca. – Jakbyś tańczyła i chciałabyś wypaść lepiej niż partner, troszkę mu przeszkadzając, podstawiając nogi, szczypiąc, to byłby to kiepski taniec, prawda? – zauważa dr Pruś.
Nawet jeśli będę stroną, której udowodniono błędność argumentów, to i tak dowiaduję się bardzo wiele: że moje argumenty nie były dobre, że jest inne przekonanie, że jego argumentacja jest lepsza, że w mojej argumentacji są takie i takie luki, które mogę spróbować uzupełnić. – Problem jest taki, że w dyskusjach tych wiedzotwórczych odpala nam się walczenie – wskazuje.
W procesie edukacji nie uczymy się dyskutować wiedzotwórczo. Jeśli już pojawiają się w szkole elementy debaty, to najczęściej w modelu oksfordzkim: argumentujemy za losowo wybraną tezą, a celem jest wygrana, czyli przekonanie przeciwnika lub jury do swoich racji. Debata krakoska prezentuje tu zupełnie inne podejście. Jej celem nie jest przekonanie drugiej strony, ale rozwój wiedzy, badany przez analizę własnych przekonań po skończonej debacie. Ogromnie ciekawe i poszerzające horyzonty!
W odcinku rozmawiamy też o średniowiecznych disputationes, o tym, czemu Janusz Korwin-Mikke wydaje się skutecznym dyskutantem (słowo klucz: wydaje się), i czy opłaca się w dyskusji tańczyć, kiedy druga strona walczy.
Zespół dr. Prusia oferuje mnóstwo materiałów dla nauczycieli i osób, które chciałyby na własną rękę przeprowadzić u siebie debatę krakoską. Informacje znajdziecie pod adresem: https://ctrl.ignatianum.edu.pl/debata-krakoska/
Zdjęcie ilustracyjne w tle debata w TV (c) Platforma Obywatelska, Wikicommons
Vorherige Folgen
-
375 - #292 Sztuka argumentacji – jak skutecznie prowadzić spory? | dr Jakub Pruś Thu, 12 Mar 2026
-
374 - #291 Mit pańszczyzny – szlachta też miała wobec chłopów obowiązki | prof. Mateusz Wyżga Thu, 05 Mar 2026
-
373 - #290 Białka – najbardziej zakręcone cegiełki życia | dr Takao Ishikawa Thu, 26 Feb 2026
-
372 - #289 Ciemna materia i neutrina - okna do nowego rozumienia Wszechświata | dr hab. Sebastian Trojanowski Thu, 19 Feb 2026
-
371 - #288 Geny i nowotwory – wykorzystać słabość, by zdławić bunt komórek | prof. Kinga Kamieniarz-Gdula Thu, 12 Feb 2026
-
370 - #287 Sztuka naskalna – co chcieli nam powiedzieć ludzie prehistoryczni? | prof. Andrzej Rozwadowski Thu, 05 Feb 2026
-
369 - #286 Płazy – hibernujący śpiewacy o trujących skórach | dr inż. Mikołaj Kaczmarski Thu, 29 Jan 2026
-
368 - #285 Spór o pochodzenie Słowian – zagadka, która dzieli naukowców | prof. Marcin Wołoszyn Thu, 22 Jan 2026
-
367 - #284 Niebezpieczna samotność – bez bliskich relacji nasz organizm staje się chory | prof. Łukasz Okruszek Thu, 15 Jan 2026
-
366 - #283 Sztuczna matematyka – modele językowe zaczynają zawstydzać matematyków | prof. Bartosz Naskręcki Thu, 08 Jan 2026
-
365 - #282 Prapolska – pierwsi rolnicy kontra łowcy-zbieracze | prof. Iwona Sobkowiak-Tabaka Thu, 01 Jan 2026
-
364 - #281 Powstanie Wielkopolskie – przypadkiem zaczęte, nieprzypadkiem wygrane | dr Marek Rezler Thu, 25 Dec 2025
-
363 - #280 Wszechświat i Tajemnica – nauka szuka w kosmosie praw i racjonalności | ks. prof. Michał Heller Thu, 18 Dec 2025
-
362 - #279 Słowiańskie Rodzimowierstwo – powrót dawnej religii czy narodziny nowej? | prof. Piotr Grochowski Thu, 11 Dec 2025
-
361 - #278 Czy zwykłe sprawy mają wartość? | prof. B. Brożek, ks. prof. M. Heller, prof. J. Stelmach Thu, 04 Dec 2025
-
360 - #277 Zabór pruski – rozwój i dokręcanie śruby | prof. Przemysław Matusik Thu, 27 Nov 2025
-
359 - #276 Bezpieczeństwo leków – czy możemy ufać nowym substancjom? | dr n. med. Elżbieta Bylina Thu, 20 Nov 2025
-
358 - #275 Subiektywność inteligencji – jacy jesteśmy, a jacy myślimy, że jesteśmy | prof. Marcin Zajenkowski Thu, 13 Nov 2025
-
357 - #274 Meteoryty – nieprzewidywalne dary niebios | prof. Szymon Kozłowski Thu, 06 Nov 2025
-
356 - #273 Dziady – czas, gdy zmarli przychodzili do żywych | prof. Piotr Grochowski Thu, 30 Oct 2025
-
355 - Paradoks linii brzegowej – dlaczego nie znamy długości polskiego wybrzeża? | dr Paulina Rowińska (AUDIOBOOK) Sat, 25 Oct 2025
-
354 - #272 Zwodnicze mapy – gdyby Ziemia była płaska, byłoby łatwiej | dr Paulina Rowińska Thu, 23 Oct 2025
-
353 - Grzyby na tropie zbrodni – detektywi, którzy zaufali fundze | prof. Marta Wrzosek, Karolina Głowacka Sun, 19 Oct 2025
-
352 - #271 Grzyby – trują, leczą, odurzają, smakują i są wszędzie | prof. Marta Wrzosek Thu, 16 Oct 2025
-
351 - Czego gady szukały w wodzie? – "W Głębiny" Daniel Tyborowski [AUDIOBOOK] Sun, 12 Oct 2025
-
350 - #270 Morskie potwory – co żyło w morzach w erze dinozaurów? | dr Daniel Tyborowski Thu, 09 Oct 2025
-
349 - Nowości Wydawnictwa RN – Tyborowski [W głębiny], Rowińska [Mapomatyka], Wrzosek, Głowacka [Grzyby] Sat, 04 Oct 2025
-
348 - #269 Ludzka komórka – aż dziw, że ta maszyneria działa | dr Takao Ishikawa Thu, 02 Oct 2025
-
347 - #268 Biblia a historia – dyskusja badaczy | prof. Marcin Majewski, prof. Łukasz Niesiołowski-Spanò Thu, 25 Sep 2025
-
346 - #267 Egipt faraonów – monumentalne piramidy i zuchwałe kradzieże | prof. Karol Myśliwiec Thu, 18 Sep 2025
-
345 - #266 Szlachta pracuje – skromnie i bez wygód, za to z kodeksem honorowym i pochodzeniem | dr Joanna Orzeł Thu, 11 Sep 2025
-
344 - LAMU'25 #10 Dlaczego można podkręcić piłkę? Dlaczego zachodzące słońce jest duże i czerwone? Tue, 09 Sep 2025
-
343 - #265 Kościół AI – jego kapłani chcą, żebyśmy wierzyli we wszechmoc i autonomię modeli | prof. Piotr Durka Thu, 04 Sep 2025
-
342 - LAMU'25 #09 Skąd się bierze czkawka? Dlaczego ludzie wymiotują? Wed, 03 Sep 2025
-
341 - #264 Pszczoły – śmiertelne użądlenia i „słodkie pocałunki” | dr Michał Kolasa Thu, 28 Aug 2025
-
340 - LAMU'25 #08 Dlaczego dzieci zadają tyle pytań? Skąd się biorą pomysły? Dlaczego nie jesteśmy tacy sami? Tue, 26 Aug 2025
-
339 - #263 Technologie kwantowe – tu każdy rok otwiera nową epokę | prof. K. Pawłowski, prof. M. Szymańska Thu, 21 Aug 2025
-
338 - LAMU'25 #07 Jak szybko rosną paznokcie? Skąd się biorą wady wzroku? Dlaczego łzy są słone? Mon, 18 Aug 2025
-
337 - #262 Bitwa Warszawska 1920 r. – jakim cudem Polska zatrzymała bolszewików? | prof. Janusz Odziemkowski Thu, 14 Aug 2025
-
336 - LAMU'25 #06 Ile zębów ma ślimak? Jak niesporczaki mogą przetrwać w kosmosie? Mon, 11 Aug 2025
-
335 - #261 Komunikacja roślin – jak natura nauczyła się mówić bez słów | prof. Marcin Zych Thu, 07 Aug 2025
-
334 - LAMU'25 #05 Jaki był najważniejszy wynalazek? Czy da się zbudować wieżę do kosmosu? Mon, 04 Aug 2025
-
333 - #260 Migranci w Polsce – wszyscy komentują, mało kto rozumie | prof. Paweł Kaczmarczyk Thu, 31 Jul 2025
-
332 - LAMU’25 #04 Jak pachną inne planety? Dlaczego ocean nie wsiąka w Ziemię? Tue, 29 Jul 2025
-
331 - #259 Polska jutra – bez innowacji czeka nas kryzys | prof. Michał Kleiber Thu, 24 Jul 2025
-
330 - LAMU'25 #03 Jakie kolory miały dinozaury? Czemu tyranozaur zieje grozą? Mon, 21 Jul 2025
-
329 - #258 Potęga Roentgena – dawne odkrycie, które dziś weryfikuje niejedną teorię | prof. Jacek Tarasiuk Thu, 17 Jul 2025
-
328 - LAMU'25 #02 Dlaczego pieski nie umią mówić? O komunikacji u zwierząt, roślin i ludzi Mon, 14 Jul 2025
-
327 - #257 Galicyjski Kraków – ostoja polskości na peryferiach wielkiego imperium | prof. Michał Baczkowski Thu, 10 Jul 2025
-
326 - LAMU'25 #01 Czy bakterie chorują? Kto sieje pokrzywy? Jak powstaje bursztyn? Mon, 07 Jul 2025